Зебра амадиналары топтың ықпалына қарамастан, өздерінің түске деген талғамын сақтайды.
Эксперимент көрсеткендей, зебра амадиндерінің аталықтары ұя салу кезінде жеке түстік талғамдарын сақтай алады, тіпті көпшілік басқа түсті таңдаса да. Бұл жерде шешуші рөлді жеке қалаулар мен топтың ықпалы арасындағы тепе-теңдік атқарады.
Cursus
Эксперимент барысында кейбір еркек зебра амадиндерінің ұя салу кезінде белгілі бір түсті талшықтарды таңдап, тұрақты түстік ұнатуларын көрсететіні анықталды. Бұл құстар өз ұнатуларын тіпті көпшілік басқа түсті таңдаса да сақтай алады.
Зебра амадиндері (Taeniopygia guttata) — Австралияда мекендейтін, өрмекші торғайлар тұқымдасына жататын шағын әнші құстар. Олар жоғары әлеуметтік белсенділігімен ерекшеленеді, колониямен ұя салып, күрделі күмбез тәрізді ұялар жасайды. Табиғатта ұя салумен тек еркектері айналысады, бұл процесс қоршаған ортаға байланысты жылына бір немесе бірнеше рет қайталануы мүмкін.
Зертханалық жағдайда амадиндер жыл бойы ұя салып, зерттеушілер ұсынған түрлі түсті жіптерді пайдаланады. Кейбір еркектер айқын бір түсті — мысалы, сары, көк немесе қызғылт түсті — ерекше ұнатады.
Зерттеу үш кезеңнен тұрды. Алдымен әр еркектің түстік ұнату күшін анықтау үшін, ол түрлі түсті жіптер шоғырының жанында қанша уақыт өткізетінін бақылады. Кейбір құстар уақыттың 95%-ын бір түспен өткізсе, басқалары уақытын шамамен тең бөлді, ал кейбірінде айқын ұнату байқалмады.
Содан кейін айқын ұнатуы бар еркектер мен ұрғашыларды торға орналастырды, онда төрт басқа амадин жұбы өз ұяларын белгілі бір түсті талшықтардан салып қойған еді. Кейде барлық ұялар ұнататын түстен, кейде ұнатпайтын түстен жасалған. Үш күн бойы еркек осы ұяларды және басқа құстардың әрекетін бақылады, содан соң оған екі түсті материал да ұя салуға ұсынылды.
Нәтижесінде, түстік ұнатуы әлсіз еркектер көбіне көпшілік таңдаған түсті пайдаланды. Ал ұнатуы күшті еркектер, керісінше, өз таңдауларын сақтап, топтың ықпалына бағынбады.
Барлық еркектер әлеуметтік ақпаратқа — басқа құстар қандай түсті пайдаланғанына — назар аударды. Бұл олардың ұя салуды бастағандағы әрекетінен көрінді: егер көпшілік ұнатпайтын түсті пайдаланса, еркектер әуелі сол материалды алатын, бірақ бұл олардың ұнатуын әрдайым өзгертпейтін.
Осылайша, ұя салуда шешуші рөлді әлеуметтік ортаның ықпалы мен жеке ұнатудың күші арасындағы тепе-теңдік атқарады. Жеке ұнату неғұрлым күшті болса, еркек оны топ қысымына қарамастан сақтап қалуы ықтимал.
Алдағы уақытта зерттеушілер ұя салу материалының таңдалуына ұрғашылардың мінез-құлқы — олардың материалды іріктеп, қайта салып, кейде тіпті лақтырып жіберуі — қалай әсер ететінін зерттемек.
