Environmental Toxicology and Chemistry журналында жарияланған зерттеу иттер мен мысықтарға арналған бүрге мен кенеге қарсы кеңінен қолданылатын препараттардың табиғи экожүйелердегі жәндіктерге айтарлықтай қауіп төндіруі мүмкін екенін көрсетеді.

Изоксазолиндердің ерекшеліктері

Изоксазолиндер — үй жануарларын бүрге мен кенеден қорғау үшін қолданылатын салыстырмалы түрде жаңа антипаразитарлық дәрілер класы. Бұл препараттар 2013 жылы пайда болып, тиімділігі мен ауыз арқылы қолдану мүмкіндігі арқасында тез таралды, бұл жануарларды паразиттерден бір ай және одан да ұзақ уақыт қорғауға мүмкіндік береді. Қолданғаннан кейін белсенді заттар жануарлардың ағзасынан нәжіспен бірге шығарылады.

Қоршаған ортаға ықтимал әсері

Бұған дейін Еуропалық дәрі-дәрмек агенттігі мұндай препараттардың экожүйелерді ластауы мүмкін екенін атап өткен, алайда олардың қоршаған ортаға таралу ауқымы туралы нақты деректер шектеулі болып қала береді. Негізгі алаңдаушылық бұл заттардың мақсатты емес түрлерге, әсіресе көңмен қоректенетін жәндіктерге — шыбындарға, көң қоңыздарына және кейбір көбелектерге әсер ету мүмкіндігіне байланысты. Бұл жәндіктер органикалық қалдықтарды ыдыратуда, қоректік заттарды қайта өңдеуде, топырақ сапасын жақсартуда және зиянкестерді бақылауда маңызды рөл атқарады. Егер олар құрамында препарат қалдықтары бар нәжісті тұтынса, мұндай жәндіктерге теріс әсер етуі мүмкін.

Зерттеу барысы мен нәтижелері

Тәуекелді бағалау үшін Франциядағы мамандар ветеринария студенттеріне тиесілі 20 ит пен 20 мысықты үш ай бойы изоксазолиндік препараттармен емдеді. Зерттеу барысында белсенді заттардың мөлшерін анықтау және көңмен қоректенетін жәндіктерге ықтимал әсерін бағалау үшін нәжіс үлгілері жиналды. Талдау нәтижесінде, ұсынылған емдеу курсы аяқталғаннан кейін де, жануарлардың нәжісінде изоксазолиндік препараттарда қолданылатын төрт негізгі белсенді компоненттің екеуі сақталғаны анықталды.

Экологиялық тәуекелді бағалау

Алынған деректерге сүйене отырып, көңмен қоректенетін жәндіктер үй жануарларын бұл препараттармен тұрақты өңдеген жағдайда изоксазолиндердің айтарлықтай әсеріне ұшырауы мүмкін екені анықталды. Мұндай әсер экологиялық маңызды процестердің бұзылуына және қоршаған ортадағы тіршілік циклдеріне елеулі салдарларға әкелуі мүмкін.