Элевсиндік мистериялардың рәсімдері Ежелгі Грекияда екі мың жылға жуық уақыт бойы ең маңызды діни оқиғалардың бірі болды. Бұл ритуалдардың шарықтау шегі кикеон деп аталатын сусынды ішу еді, ол тарихи деректерге сәйкес су, арпа және жалбыздан дайындалған. Храмда не болып жатқаны құпия сақталғанымен, қатысушылардың терең мистикалық тәжірибелер мен сананың өзгеруін бастан өткергені туралы айғақтар бар.

1970-жылдары кикеонның психоактивті компоненті ретінде қарабидай саңырауқұлағы — дәнді дақылдарды зақымдайтын саңырауқұлақ, кейіннен одан ЛСД синтезделген — болуы мүмкін деген гипотеза ұсынылды. Белгілісі, қарабидай саңырауқұлағы құрамында улы алкалоидтар — эргопептидтер бар, олар ауыр улану (эрготизм), гангрена, тырысулар және галлюцинациялар тудырады. Бұл гипотезаның сыншылары мистерияларға қатысушылар арасында жаппай улану оқиғалары тіркелмегенін атап өтті.

Халықаралық ғалымдар тобы зерттеу жүргізіп, ежелгі абыздар қолжетімді технологиялар арқылы улы қарабидай саңырауқұлағын қауіпсіз психоактивті эликсирге айналдыра алды ма, жоқ па, анықтауға тырысты. Эксперименттер барысында емен мен зәйтүн ағашының ағашы өртеліп, күлінен сілтілі ерітінді (сілті) дайындалды. Осы ерітіндіде ұсақталған саңырауқұлақ бөлшектері қайнатылып, қайнату уақыты, саңырауқұлақ концентрациясы және сілті деңгейі өзгертілді.

Барлығы 48 тәжірибе жүргізілді. Алынған экстракттар ядролық-магниттік резонанс және масс-спектрометриямен сұйықтық хроматографиясы сияқты заманауи әдістермен талданды, бұл сусынның химиялық құрамын дәл анықтауға мүмкіндік берді.

Нәтижелер көрсеткендей, саңырауқұлақты күшті сілтіде екі сағаттан артық қайнатқанда улы эргопептидтер толықтай жойылады. Олардың орнына ерітіндіде психоактивті қосылыстар — лизергин қышқылының амиді мен оның изомерлері пайда болады, олар әсері жағынан ЛСД-ға ұқсас, бірақ әлсіздеу. Өмірге қауіпті, гангрена тудыратын заттар толық жойылады. Зерттеушілер сондай-ақ бастапқыда күшті сілті дайындық барысында ауадағы көмірқышқыл газымен және саңырауқұлақ ұнтағын қосу арқылы бейтараптанатынын, кейін қайнатпамен араласып, сусынды ішуге жарамды ететінін анықтады.

Осылайша, ежелгі абыздар күл мен судың көмегімен қарабидай саңырауқұлағын қауіпсіз сусынға айналдыра алғаны дәлелденді. Бұл зерттеу күрделі химиялық өзгерістер адамзатқа қазіргі химия пайда болғанға дейін де қолжетімді болғанын көрсетеді.

Алайда, химиялық тұрғыдан саңырауқұлақты сусынға айналдыру мүмкін болғанымен, ежелгі грек абыздары әдейі зақымдалған дәнді жинап, қажетті әсерге жету үшін пропорция мен қайнату уақытын нақты білген деген болжам ғана бар. Бұл гипотезаны растайтын археологиялық деректер әлі табылған жоқ. Сондай-ақ, эликсирдің адамның психикасына ежелгі ритуал аясында қаншалықты және қалай әсер еткені туралы сұрақ ашық күйінде қалып отыр.