Қарғалар азықты жыртқыштарды аңдып емес, есте сақтау арқылы табады.
Йеллоустоун ұлттық паркінде жүргізілген зерттеулер қарғалардың азықты қасқырлардың соңынан еріп емес, олардың сәтті аңшылық жасаған орындарын есінде сақтап іздейтінін көрсетті. Бұл құстар жергілікті жердің ішкі картасын құрып, болашағы бар аймақтарға мақсатты түрде қайта оралады.
Cursus
Қарғалар өлексені ірі жыртқыштарды аңдып іздемейді, олар азық табу үшін есте сақтау қабілетін пайдаланады. Йеллоустоун ұлттық паркінде жүргізілген зерттеулер бұл құстардың қасқырлар жиі олжа түсіретін жерлерді есте сақтап, сол аймақтарға мақсатты түрде оралатынын көрсетті. Осы мақсатта қарғалар күніне 155 шақырымға дейін ұшып, жергілікті жердің ішкі картасын басшылыққа алады.
Өлексемен қоректенетіндер үшін азық табу қиын, себебі оның қай жерде пайда болатынын болжау мүмкін емес. Бұрын қарғалар бұл мәселені ірі жыртқыштарды аңдып, олардың олжасының қалдықтарын күту арқылы шешеді деп есептелген. Құстарды қасқырлардың жанында жиі байқағанымен, мұндай стратегияның ұзақ қашықтықта және ұзақ уақыт бойы тиімді екендігі дәлелденбеген.
Екі жарым жылға созылған зерттеу барысында 69 қарғаға, алты топтан 20 қасқырға және 11 пумаға GPS-трекерлер орнатылды. Датчиктер құстардың 646 мыңнан астам қозғалыс координатасын және жыртқыштардың ондаған мың қозғалыс нүктесін тіркеді. Сондай-ақ, қасқырлар өлтірген 355 тұяқты жануардың және пумалардан қалған 137 өлексенің нақты координаталары белгіленді. Қарғалардың ұшу бағыттары жыртқыштардың қозғалыс траекторияларымен және өлекселердің орналасуымен салыстырылды.
Қарғалар екі топқа бөлінді: белгілі бір аумақта тұрақты қоныстанатындар және үнемі түнейтін жерін ауыстыратын көшпелі топ. Талдау нәтижесінде қарғалардың жыртқыштарды өте сирек аңдығаны анықталды. Бақылау кезінде тек бір рет қана қарғаның қасқырды бір сағаттан астам уақыт бойы ұшып еріп, кейін адам қоқыс тастайтын жерге барып қоректенгені тіркелді. Қарғалар мен пумалардың бірлескен қозғалысы байқалмады. Зерттеушілер GPS-сигналдарының аралығы кейбір қысқа ұшуларды тіркемей қалуы мүмкін екенін атап өтті, дегенмен жалпы алғанда жыртқыштарды үнемі аңду стратегиясы расталмады.
Оның орнына қарғалар есте сақтау қабілетін пайдаланып, қасқырлар жиі аң аулайтын парк аумақтарына үнемі оралып отырған. Маршруттарды салыстыру қарғалардың қасқырлар мен пумалардың олжасына, сондай-ақ тұрақты азық көздеріне — мысалы, қоқыс полигондарына — тура бағытпен ұшатынын көрсетті. 27,8 шақырым қашықтықта тұрақты қоныстанатын қарғалар тура бағыттан орта есеппен 1,5 шақырымға, ал көшпелі топ 2,5 шақырымға ауытқыған.
Жыртқышты таңдау да кездейсоқ емес екені анықталды. Қарғалар қасқырлар өлтірген өлекселердің 48,5%-ын алғашқы жеті күнде пайдаланып, ал пумалардың олжасының тек 24,8%-ын ғана пайдаланған. Бұл сүтқоректілердің мінез-құлқына байланысты: қасқырлар ашық жерде топпен аң аулап, ұлып дыбыстық және визуалды бағдарлар жасайды, ал пумалар тығыз орманда жасырынып аңдып, ет қалдықтарын бұтақтар мен қар астына жасырады, бұл оларды әуеден байқалмайтын етеді.
Зерттеу нәтижелері кездейсоқ азық табу құстардан күрделі когнитивті дағдыларды талап ететінін көрсетті. Қарғалар жыртқыштың бар екеніне ғана реакция білдірмей, қасқырлар жиі табысты аң аулайтын жерлердің ландшафт ерекшеліктерін есте сақтап, сол аумақтарды патрульдеп, есте сақтау қабілеті мен ресурстардың таралуын болжай алуына сүйенеді.
