Зерттеу нәтижесінде елес жарқанаттарда алғаш рет диалектілер анықталды: олардың әлеуметтік айқайлары колонияның мекендеу орнына байланысты өзгеше болады. Сонымен қатар, кейбір сигналдар қашықтыққа қарай еркін өзгерсе, эхолокациялық және оған ұқсас айқайлар эволюциялық механизмдер арқылы қатаң реттеледі, бұл түрдің тірі қалуын қамтамасыз етеді.

Жарқанаттардың дыбыстық қарым-қатынас ерекшеліктері

Жарқанаттар дыбысты екі негізгі мақсатта пайдаланады: эхолокация және коммуникация. Эхолокация жануарларға қараңғыда бағдарланып, қоршаған заттардан шағылысатын ультрадыбыстық сигналдар арқылы олжасын табуға мүмкіндік береді. Әлеуметтік айқайлар жұп тарту, қауіп туралы ескерту және ана мен төлі арасындағы өзара әрекет үшін қолданылады.

Зерттеу нысаны

Австралиялық елес жарқанаты зерттеу үшін таңдалды, себебі бұл түр Солтүстік Австралиядағы үңгірлер мен шахталарда колониялар құрып тіршілік етеді, әрі колониялар бір-бірінен едәуір қашық орналасуы мүмкін. Алыс колониялар арасында даралар алмасуы сирек болады, ал түрдің дауыс репертуары өте алуан түрлі.

Зерттеу әдістері

Бес колониядан генетикалық айырмашылықтарды талдау үшін тін үлгілері жиналды, сондай-ақ дене параметрлері: білектің, құлақтың, трагустың ұзындығы және мұрын жапырақшасының биіктігі өлшенді. Әр колонияда акустикалық жазбалар жүргізілді. Барлық дыбыс түрлерінің ішінен төрт сигнал түрі бөлініп алынды: екеуі естілетін диапазонда (чирк-трель, ұрыс) және ультрадыбыстық әлеуметтік айқай, сондай-ақ классикалық эхолокациялық сигнал. Әр сигнал үшін жеті акустикалық параметр өлшеніп, сигналдардың колониялар арасында айырмашылығы бар-жоғы және бұл айырмашылықтардың генетикаға, географияға немесе дене құрылымына байланысты екені анықталды.

Негізгі нәтижелер

Талдау әртүрлі сигнал түрлері әртүрлі эволюциялық механизмдерге бағынатынын көрсетті. Естілетін диапазондағы екі әлеуметтік айқай (чирк-трель және ұрыс) бойынша колониялар арасындағы акустикалық айырмашылықтар географиялық қашықтықпен байланысты болды. Популяциялардың оқшаулануы диалектілердің қалыптасуына әкелді. Генетикалық деректер диалектілер мен генетика арасындағы байланыстың әлсіз екенін растады.

Ультрадыбыстық әлеуметтік айқай мен эхолокациялық сигнал да колониялар арасында ерекшеленді, бірақ бұл айырмашылықтар генетикамен де, географиямен де байланысты болмады. Алыс колониялардағы жарқанаттар ұқсас сигналдар шығара алса, көрші колониялардағы сигналдар айырмашылыққа ие болуы мүмкін.

Эволюциялық механизмдер

Бұл ерекшеліктер тұрақтандырушы сұрыпталудың әсерімен түсіндіріледі. Эхолокациялық сигнал — бұл тірі қалу құралы, коммуникация емес. Сигналдағы кез келген кездейсоқ ауытқу аң аулау тиімділігін төмендетуі немесе кедергіге соқтығысуға әкелуі мүмкін, сондықтан мұндай сигналдар түрдің сақталуы үшін тұрақты болуы тиіс. Ультрадыбыстық әлеуметтік айқай құрылымы бойынша эхолокациялық сигналға жақын және, шамасы, сол акустикалық «құралмен» қалыптасады, сондықтан ол да сол шектеулерге бағынады.