Әлеуметтік қолдау сөйлеу мен ән айту қабілетінің дамуын жеделдетеді
Жаңа зерттеу нәтижелері бойынша, айналадағы адамдардың мақұлдауы нәрестелердің сөйлеу дағдыларының және құстардың ән айтуының дамуын жеделдетеді. Әлеуметтік кері байланыс қарым-қатынастың жылдам әрі байланысты түрде қалыптасуына ықпал етеді.
Cursus
Зерттеулер көрсеткендей, нәрестелер мен әнші құстардың сөйлеу жылдамдығы мен байланыстылығы тек физикалық жаттығуларға ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік қолдауға да байланысты. Балалар мен балапандар ересектер олардың қарым-қатынас жасауға талпынысына жауап бергенде, дыбыстарды тезірек айта бастайтыны анықталды. Бұл деректер күрделі коммуникация формаларының дамуы әлеуметтік кері байланысты іздеумен байланысты екенін көрсетеді.
Адамның сөйлеуі мен құстардың әні дыбыстар тізбегінен тұрады. Балалар мен балапандар өскен сайын, олар дыбыстарды жылдамырақ айтып, буындар арасындағы үзілістерді қысқартады. Бұрын бұл процесс тек жаттығумен байланысты деп есептелген еді. Алайда жаңа зерттеу сөйлеу дамуына қоршаған ортаның реакциясы шешуші рөл атқаратынын болжайды.
Эксперименттер барысында нәрестелер мен зебра амадиндері (Taeniopygia guttata) зерттелді. Бірінші зерттеуде бес және он айлық балалардың үйде ата-аналарымен қалай қарым-қатынас жасайтыны бақыланды. Ата-аналар қай дыбыстарға — жеке немесе буындар тізбегіне — жиі жауап беретіні талданды. Сондай-ақ, осы балалардың бір жарым жасында сөздік қоры бағаланды.
Екінші экспериментте зебра амадиндерінің балапандарына ересек ұрғашы құстың еркектің әніне қолдау білдірген видеолары көрсетілді. Балапандар екі топқа бөлінді: бірінші топқа видеоны тек ән айту әрекеті кезінде, ал екінші топқа — кездейсоқ уақытта көрсетті. Осылайша, моторлық тәжірибе мен визуалды стимулдар бірдей болды, бірақ тек бірінші топта ән айту мен әлеуметтік қолдау арасында байланыс орнады.
Нәтижелер әлеуметтік кері байланыстың әсері туралы гипотезаны растады. Нәрестелердің ата-аналары буындар тізбегіне жеке дыбыстарға қарағанда он есе жиі жауап берді. Бес айлығында қарым-қатынас әрекетіне жауап алған балалар он айлығында сөйлеуді жылдамырақ меңгеріп, жоғары сөйлеу қарқынын көрсетті. Бұл балалардың сөйлеу дамуы бір жарым жасында бай сөздік қорымен байланысты болды, ал жалпы айтылған дыбыстар саны лексикон дамуына әсер етпеді.
Құстармен жүргізілген эксперимент те ұқсас нәтижелер берді. Ән айтуына ұрғашы құстың реакциясын алған амадиндер жылдамдық пен ырғақты тезірек арттырды және тұрақтандырды. Ал бақылау тобындағы балапандарға видеоны кездейсоқ уақытта көрсеткенде, олар дауысты жиі шығарғанымен, тез әрі үйлесімді ән айтуға үйренбеді.
Зерттеу қоршаған ортаның қолдауы тек дыбыс шығаруға ғана емес, сөйлеуді тығыз әрі жылдам етуге ынталандыратынын көрсетті. Коммуникация эволюциясы әлеуметтік кері байланысты іздеуге негізделген, ал байланысты әрі жылдам сөйлеу дәл осы қоғамның реакциясы арқасында дамиды.
