Теңіз толқындарының энергиясын электр қуатын өндіру үшін пайдалану — күрделі инженерлік міндет. Испанияның солтүстігінде, Biscay Marine Energy Platform (BiMEP) теңіз энергетикалық платформасында, Бильбао қаласындағы IDOM компаниясы бірнеше жылдан бері әзірленіп келе жатқан төмен қуатты толқын энергиясын түрлендіргішті (WEC) сынақтан өткізуде.

Құрылымы мен жұмыс принципі

MARMOK-A-5 деп аталатын құрылғы — осцилляциялық су бағанасы (OWC) бар нүктелік жұтқыш. Оның құрылымы ішінде цилиндрлік су бағанасы бар буйға ұқсайды, биіктігі 42 метрге жетеді, оның шамамен 5 метрі су бетінде орналасқан. Буйдың диаметрі 5 метр, ал құрылғы теңіз түбіне, шамамен 90 метр тереңдікке бекітілген.

MARMOK-A-5-ті қоршаған толқындар ішкі су бағанасының буйға қатысты қозғалуына себеп болады. Бұл қозғалыс құрылғының жоғарғы бөлігіндегі ауа камерасының сығылуы мен кеңеюін тудырады, нәтижесінде ауа ағыны пайда болып, турбинаны айналдырады. Алынған электр энергиясы суасты кабелі арқылы құрлықтағы желіге жеткізіледі. Прототип 30 кВт-қа дейін электр қуатын өндіре алады, бұл шың кезеңдерде 15–20 орташа үйді қамтамасыз етуге жеткілікті.

Сынақтар мен технологияны дамыту

Бұл технологияның алғашқы нұсқалары 2016 жылдан бастап теңізде орналастырылып, қысқы жағдайларға сәтті төтеп берді. Соңғы модификация интеллектуалды басқару жүйелерімен, реттелетін қалақтармен және кіріктірілген аккумуляторлармен жабдықталған. Құрылғы нақты теңіз жағдайларында электр энергиясын өндіру тиімділігін көрсетуге арналған.

BiMEP платформасында сәтті орнатылып, желіге қосылғаннан кейін келесі кезең — толыққанды пайдалану болады. Сынақтар барысында жиналған деректер технологияны одан әрі жетілдіруге, коммерцияландыру мен кең ауқымды енгізуге мүмкіндік береді.

Болашағы және басқа жобалар

2024 жылы Гавайдағы Оаху жағалауында Ocean Energy компаниясының 826 тонналық OE-25 құрылғысы орнатылды. Сол жылы Батыс Австралия университеті Кинг-Джордж шығанағында жаңа WEC құрылымын сынақтан өткізуді бастады, ал даттық Wavepiston компаниясы Барбадосқа арналған қуаты 50 МВт WEC қондырғысын іске қосу туралы меморандумға қол қойды.

Теңіз толқындарының энергиясы зор әлеуетке ие болғанымен, оны электр қуатына айналдыратын ауқымды жүйелерді жасау әлі де күрделі міндет болып отыр. Қондырғылар қатал теңіз жағдайларына төтеп беріп, техникалық қызмет көрсетуді жеңілдетіп, экономикалық тұрғыдан тиімді болуы және теңіз экожүйелеріне әсерін барынша азайтуы қажет.