Орнитологтар далалық зерттеулер мен мінез-құлық экспериментін жүргізіп, австралиялық құстардың жұптасу құрылыстарын қалалық және табиғи ортада салыстырды. Зерттеу барысында қоқыстың болуы құрылыстардың сыртқы көрінісін айтарлықтай өзгерткені анықталды: аталықтар әдейі жасанды заттарды әшекейлеу үшін таңдаған, бірақ бұл таңдаудың көбею табысына әсері белгісіз болып қалды.

Жұптасу мінез-құлқының ерекшеліктері

Жануарлар жұптарын тарту үшін түрлі визуалды белгілерді пайдаланады. Үлкен сұр шалашниктердің (Chlamydera nuchalis) аталықтары жерде бұтақтардан күрделі туннельдер салып, оларды аналықтарға тартымды заттармен безендіреді. Мұндай құрылыстар биологтар тарапынан кеңейтілген фенотипке жатқызылады, себебі олар аталықтың жұптасу мінез-құлқының жалғасы болып табылады.

Табиғи жағдайда құстар әдетте ашық түсті жидектерді, құрғақ жапырақтар мен ұлу қабықтарын пайдаланады. Алайда қалалардың өсуі тіршілік ортасын өзгертіп, оған көптеген жасанды заттарды қосты. Бұрын құстардың құрылыстарын безендіру үшін қоқысты пайдалануға бейімділігі байқалғанымен, бұл туралы нақты деректер жеткіліксіз еді.

Қалалық және ауылдық құрылыстарды салыстырмалы талдау

Зерттеу аясында Квинсленд штатында 61 аталықтың құрылыстары талданды. Ғалымдар қалалық және ауылдық құстардың бұтақтардан жасалған туннельдерін суретке түсіріп, әшекейлердің санын есептеп, олардың аумағын өлшеді. Заттардың түстері шалашниктердің ультракүлгін рецепторларын ескеретін компьютерлік модель арқылы талданды. Осы деректер негізінде бөгде құрылыстардың визуалды стимулдары бағаланды.

Нәтижелер тіршілік ортасына байланысты айтарлықтай айырмашылықтарды көрсетті. Қалалық аталықтар кіреберісте орта есеппен 90-ға жуық зат орналастырса, ауылдықтарда бұл көрсеткіш шамамен 20 болды. Қалалық құрылыстардағы әшекейлердің барлығы дерлік жасанды материалдардан: жасыл сынған шыны, пластик бөліктері мен қызыл сымнан жасалған, әрі заттардың өзі ірілеу болды. Урбанизация құстардың жұптасу витриналарын ауқымды әрі жарқын етті.

Материалдарды таңдау эксперименті

Экспериментте шалаштардың жанына аралас заттар топтамасы қойылды: 10 қалалық және 10 табиғи, бұған дейін басқа аталықтар таңдаған. Бұл жиынтықтар жабайы да, қалалық құстарға да ұсынылды. Нәтижесінде екі топ та жасанды заттарды табиғи заттарға қарағанда 10 есе жиі таңдады, тіпті адамдардан алыс жерде өмір сүрсе де. Бұл шалашниктердің мұндай материалдарға туа біткен жоғары қызығушылығы бар деген қорытындыға әкелді.

Жұптасу табысына әсері

Үлкен сұр шалашниктердің аталықтары мәртебе критерийлерін өзгертіп, пластик пен шыныны белсенді қолдана бастады, ал қоқыстың қолжетімділігі олардың ауқымды коллекциялар жинауына ықпал етті. Дегенмен зерттеушілер соңғы репродуктивті табысты өлшемеген. Қосымша бақылауларсыз қоқыстан жасалған әшекейлер аналықтарға тартымдылықты арттырды ма, әлде тек жинаушылардың өздері үшін оптикалық иллюзия тудырды ма, нақты айту мүмкін емес.