Ара суға түскенде, ол батып кетпейді, керісінше, су бетінде жылдам қозғалып, қозғалысы суасты қанаттары бар кемені еске салады. Зерттеулер көрсеткендей, суға түскен аралар қоршаған ортадағы ең қараңғы аймақтарға қарай бағытталып қозғалады, бұл оларға жағаға жетіп, аман қалуға көмектеседі деп саналады.

Аралардың суда қозғалу ерекшеліктері

2019 жылы бал араларының су бетінде өте тиімді қозғала алатыны анықталды. Мұндай қабілет ұшуға бейімделген жәндіктер үшін сирек кездеседі. Аралар «ауа — су» шекарасында ерекше қозғалу стратегиясын қолданады. Беттік керілу күші араны су бетінде ұстап тұрады, бірақ суланған қанаттар көтергіш күш тудыра алмайды. Соған қарамастан, ара қанаттарын қағуын жалғастырады, бұл гидроканат әсерін тудырады: қанаттардың астында қысым жоғарылайды, ал үстінде төмендейді, нәтижесінде аэродинамикалық тартылыс пайда болады. Сонымен қатар, қанаттардың қозғалысы суда толқындар тудырып, алға жылжуға ықпал етеді.

Бағдарлану және инстинкттер

Эксперименттер көрсеткендей, аралар суда кездейсоқ емес, мақсатты түрде қараңғы аймақтарға қарай қозғалады, бұл жерлер жаға немесе өсімдіктер болуы мүмкін. Мұндай мінез-құлық скототаксис деп аталады — қараңғы аймақтарды таңдау. Бал араларымен (Apis mellifera) жүргізілген тәжірибелерде, оларды суы бар ыдысқа және шетінде қараңғы аймаққа орналастырғанда, көпшілігі дәл сол қараңғы жерге қарай қозғалған. Осындай мінез-құлық жалғыз өмір сүретін тас араларында (Osmia excavata) да байқалды, әсіресе бұл түрдің ұрғашылары қараңғы шетке еркектерге қарағанда тезірек жеткен.

Инсектицидтердің әсері

Зерттеулер барысында кеңінен қолданылатын инсектицид — тиаметоксамның аралардың суда бағдарлану қабілетіне әсері де тексерілді. Инсектицид әсеріне ұшыраған аралар қараңғы аймақтарға басымдық беруді тоқтатып, суда ретсіз қозғалып, ыдыстың шетіне ұзақ жолмен жеткен. Талдау нәтижесінде тиаметоксам әсерінен жәндіктердің қозғалыс үйлесімділігі төмендейтіні, бірақ визуалды бағдарлану қабілеті сақталатыны анықталды.

Тіршілік үшін маңызы

Табиғатта аралар жиі суға тап болады: кейбір жұмысшы аралар ұядағы температураны реттеу үшін су жинайды, басқалары кездейсоқ су бетіне түсуі мүмкін. Мұндай жағдайда жағаға тез жету қабілеті олардың өмірі үшін аса маңызды және бүкіл ұяның аман қалуына ықпал етеді.

Қорытынды

Эксперимент нәтижелері инсектицидтер аралардың тек бал жинау немесе оқуға қабілетіне ғана емес, сонымен қатар жүзу және аман қалу дағдыларына да кері әсер етуі мүмкін екенін көрсетті. Бұл осы жәндіктер популяциясын сақтау үшін маңызды мәнге ие.