Ғалымдар сегізаяқтардың дамыған когнитивтік қабілеттерінің тағы бір дәлелін тіркеді. Эксперименттер барысында басаяқты моллюскалар өздерінің тікелей көру аймағынан тыс жерде орналасқан олжаны анықтау үшін айнадағы бейнені пайдалануды сәтті меңгерді. Бұған дейін мұндай тапсырмаларды тек кейбір сүтқоректілер мен құстар ғана орындай алады деп есептелген еді.

Соңғы жылдары биологтар сегізаяқтардың басаяқты моллюскалар арасында жоғары интеллект деңгейін көрсететінін атап өтуде. Бұл жануарлар баспана жасау үшін заттарды қолдана алады, лабиринттерден өту, азық салынған контейнерлерді ашу сияқты күрделі тапсырмаларды шешеді, дамыған қысқа және ұзақ мерзімді жадыға ие, сондай-ақ бақылау арқылы үйрене алады.

АҚШ-тағы Дартмут колледжінде жүргізілген жаңа зерттеу сегізаяқтардың когнитивтік мүмкіндіктері туралы түсінікті кеңейтті. Эксперимент барысында үш калифорниялық екі дақты сегізаяққа (Octopus bimaculoides) айнада көрінген олжаның нақты орнын анықтап, оған қарай қозғалуды, ал айнадағы бейнеге шабуыл жасамауды үйретті.

Алдымен сегізаяқтарды аквариумдағы айнаға үйретті. Кейін оларға тек айнада көрінетін шыны банканың ішіндегі тірі шаян көрсетілді. Бастапқыда моллюскалар айнадағы бейнеге шабуыл жасауға тырысты, бірақ бірнеше әрекеттен кейін шаян салынған банканың жанына барып, азық алуды үйренді. Бұл дағдыны меңгеру үшін әр жануарға 10–12 әрекет қажет болды.

Келесі кезеңде тапсырма күрделене түсті: шаянның виртуалды бейнесі резервуардың артқы қабырғасына сыртынан бекітілген жартылай мөлдір экранға проекцияланды, ал айна бұл бейнені көрсету үшін орналастырылды. Сегізаяқты шолу мүмкіндігі шектеулі қорапқа орналастырып, ол тек шаянның айнадағы бейнесін көре алатын болды. 30 секундтан кейін бейне экранның бір жағында пайда болды. Сыйақы алу үшін сегізаяқ 180 градусқа бұрылып, аквариумның артқы қабырғасының тиісті жағына баруы керек еді, айнаға жақындамай. Жануарлар 73% жағдайда дұрыс бағытты таңдады.

Эксперимент нәтижелері алғаш рет омыртқасыздардың айнадағы бейне мен нақты объектінің орналасуы арасындағы байланысты орната алатынын көрсетті. Бұған дейін мұндай кеңістіктік қабылдау дағдылары тек омыртқалыларға — кейбір сүтқоректілер мен құстарға тән деп саналған. Сегізаяқтар, жаңа жүргізушілер сияқты, артқы көрініс айнасын пайдаланып заттардың орнын анықтауды үйрене алады және айналарды қоршаған ортадағы нысандардың орналасуын анықтау үшін қолдана алады.