Оңтүстіккореялық Hyundai Engineering компаниясы Қазақстандағы мұнай өндіру көлемі бойынша үшінші орында тұрған Қарашығанақ кен орнында ілеспе газды өңдейтін ірі зауыттың жобалау, сатып алу және құрылыс жұмыстарын жүргізетін мердігер ретінде қайта таңдалды.

Мердігерді тағайындау және жобаның параметрлері

Hyundai Engineering жобаны жүзеге асыруға арналған келісімшарт (LOA) алғанын жариялады. Бұл келісімшарт жылына 5 млрд текше метр шикі газ өңдейтін зауыт пен оған ілеспе инфрақұрылымды салуды көздейді.

Келісімшарт тарихы және жобаны басқарудағы өзгерістер

Бастапқыда компания 2025 жылы Қарашығанақ кен орнын басқаратын Karachaganak Petroleum Operating (KPO) операторынан зауыт құрылысына EPC-келісімшарт алған болатын. Құрылыс құны шамамен 4,2 млрд доллар деп бағаланған. Алайда, Қазақстан үкіметі мен KPO арасында жобаны жүзеге асыру қарқынына қатысты келіспеушіліктер туындап, келісімшарт бұзылды. Билік зауыттың дамуын жеделдетіп, Қарашығанақтағы мұнай өндіруді арттыру және ішкі нарықты өңделген газбен қамтамасыз етуді мақсат етті.

Өткен жылдың маусым айында үкімет KPO мен акционерлерге зауыт құрылысына дайындықты тоқтатуды тапсырды. Кейін жобаны басқару мемлекеттік мұнай-газ холдингі «ҚазМұнайГазға» берілді. «ҚазМұнайГаз» қытайлық Citic Construction компаниясымен алдын ала ынтымақтастық туралы келісімге қол қойып, кейін жобаны басқаруды Qazaqgaz компаниясына тапсырды.

Басқа жобалар және тұжырымдаманың өзгеруі

Qazaqgaz сондай-ақ Қашаған кен орнында жылына 1 млрд текше метр ілеспе газ өңдейтін зауыттың құрылысын басқарып отыр және осы кен орнында жылына 2,5 млрд текше метр газ өңдейтін екінші зауыт салу жөнінде келіссөздер жүргізуде.

Бастапқыда KPO Қарашығанақтағы зауыттың жылдық қуаты 4 млрд текше метр шикі газ болады деп жоспарлаған және EPC-келісімшартқа тендер жариялауға дейін жобалауды аяқтаған еді. Алайда, «ҚазМұнайГаз» тұжырымдаманы өзгертіп, қуатты 5 млрд текше метрге дейін ұлғайтты.

Ағымдағы жағдай және болашағы

Қарашығанақта ілеспе газ көлемі кен орнының жетілуіне қарай жыл сайын артып келеді. Билік 2030 жылға қарай зауытты іске қосып, табиғи газға ішкі сұраныстың күтілетін шарықтау шегін қамтамасыз етуді көздеп отыр.

Қосымша газ өңдеу қуаты болмаған жағдайда, KPO шикі газды қайтадан қабатқа айдау үшін алтыншы компрессорды іске қосуды жоспарлап отыр.

Ресейдегі Орынбор зауытының ұзақ мерзімді тұрақтылығына қатысты алаңдаушылық бар. Қазіргі уақытта бұл зауыт Қарашығанақтан жылына шамамен 8 млрд текше метр шикі газ өңдейді, бірақ жаңғыртуды қажет етеді және Украина мен Ресей арасындағы жалғасып жатқан қақтығыс кезінде дрон шабуылдарына ұшырады.

KPO әзірге жоспарланып отырған зауытқа шикі газ жеткізу бойынша коммерциялық шарттарды келісіп үлгерген жоқ. Сондай-ақ, нысанға жеткізуді қамтамасыз ету үшін инфрақұрылымды жаңғырту қажет болады.