Порт айлақтарын жағалық электр желісіне қосу үшін қайта жабдықтау әдетте рұқсат алу, құрылыс және электр желілерін жаңарту үшін үш жылдан жеті жылға дейін уақыт алады. Осыған балама ретінде британдық компания инфрақұрылымды қайта құру мен ұзақ күтуді қажет етпей, кемелерді электр қуатымен қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін сутекті жүзбелі платформаны әзірледі.

Платформаның сипаттамасы

Hydrogen Power Hub — бұл Ұлыбританиялық Elire Maritime жетекшілігіндегі консорциум жасаған модульдік жүзбелі платформа. Жүйе алты ай бойы инженерлік сынақтардан өтіп, коммерциялық енгізуге дейінгі соңғы техникалық кедергілерді жойды. Платформа айлақта тұрған кемелерге электр желісіне қосылмай-ақ және портта құрылыс жұмыстарын жүргізбей-ақ, үздіксіз 5 МВт-қа дейін таза энергия бере алады.

Платформа жалпы ауданы шамамен 1200 шаршы метр болатын үш алтыбұрышты модульден тұрады. Толық жүктемеде ол аптасына 91 МВт·сағ энергия өндіре алады, бұл орташа көлемдегі круиздік кемелерге қызмет көрсетуге жеткілікті. Жүйенің негізінде қуаты 1,3 МВт болатын модульдік сутекті отын элементтері бар, олар сутекті химиялық реакция арқылы электр энергиясына айналдырады және жанама өнім ретінде тек су бөледі.

Жұмыс принципі

Отын элементтері үздіксіз жұмыс істеп, аптасына 7500-8000 кг сутекті тұтынады және біртіндеп 45 МВт·сағ сыйымдылығы бар борттық аккумуляторды зарядтайды. Кеме келгенде, жиналған энергияны қуатты пауэрбанк секілді тез беруге болады. Платформада 146 кВт-қа дейін қосымша энергия өндіретін күн батареясы орнатылған, бұл сутек қоры толықтырылатын аралықта белгілі бір автономдылық береді. Сутек қоры шамамен аптасына екі рет қолдау кемесі арқылы толықтырылады.

Экологиялық әсері

Айлақта тұрған кемелер борттық жүйелерді жұмыс істету үшін жиі дизельді қосалқы қозғалтқыштарды пайдаланады, бұл порт қалаларының атмосферасына зиянды шығарындыларға әкеледі. Hydrogen Power Hub қолдану порттың шығарындыларын дәстүрлі дизель-генераторлармен салыстырғанда 77%-ға дейін азайтып, бір кеме үшін аптасына шамамен 47 тонна CO2 үнемдеуге және қатты бөлшектермен ластануды жоюға мүмкіндік береді.

Технологиялық ерекшеліктері

Платформаның инновацияларының бірі — Rux Energy UK әзірлеген сутек сақтау жүйесі. Ол газды төмен қысымда және ықшам түрде сақтауға мүмкіндік беретін нанопористі материалдарды қолданады, бұл қауіпсіздік пен логистика жағынан жоғары қысымды резервуарлармен салыстырғанда артықшылық береді.

Платформаның құрылысы Стратклайд университетінің толқын бассейндерінде модульдер арасындағы байланыстар мен беріктікті дауылды жағдайда тексеру үшін сыналды. Жүйенің электрлік архитектурасы толық автономды жұмыс істей алады, ал сутек интеграциясы қауіпсіздік стандарттарына сай келеді. Инженерлер толық құрылысқа техникалық кедергілер анықтамады.

Экономикалық аспектілері

Платформаның басты кемшілігі — оның құны. Elire мәліметінше, платформада өндірілетін электр энергиясының құны 0,25–0,50 фунт/кВт·сағ (шамамен $0,33–0,67), ал желіден немесе дизельден алынатын электр энергиясы 0,15–0,25 фунт/кВт·сағ (~$0,20–0,33), яғни 2–3 есе арзан. Дегенмен, платформа жылдам орналастыру мен мобильділікке ие, бұл кеме маршруттарының өзгеруіне тез бейімделуге және сұраныссыз стационарлық инфрақұрылым тәуекелінен қашуға мүмкіндік береді.

Енгізу перспективалары

UKRI Clean Maritime Demonstrator Competition алтыншы кезеңі аясында қаржыландырылатын консорциум Лондон, Сингапур, Гамбург, Брисбен және Рига порттарымен алдын ала келіссөздер жүргізе бастады. Бұл порттар шығарындыларды азайту талаптарына тап болып отыр, бірақ жаңа инфрақұрылым құрылысына байланысты көпжылдық үзілістерге жол бере алмайды.