Қорғаныс министрлігі ескіріп бара жатқан британдық эсминецтерді сол кластағы жаңа кемелермен алмастырудан бас тарту жоспарын жариялады. Оның орнына, кем дегенде алты әмбебап жауынгерлік кеме (Common Combat Vessels, CCV) салу көзделіп отыр, олар ұшқышсыз жүйелер үшін командалық және басқару орталықтарының қызметін атқарады.

Эсминецтердің эволюциясы және жаңғырту жоспарлары

2009 жылдан бастап Daring класты 45-типті эсминецтер ең заманауи басқарылатын зымыранды кемелердің бірі саналды. Олар әуе шабуылына қарсы қорғанысқа мамандандырылып, стратегиялық маңызды нысандарды, ең алдымен Queen Elizabeth класты әуе тасымалдаушыларын қорғауға арналған еді. 2012 жылы осы эсминецтердің бірі Лондонда өткен Олимпиада ойындары кезінде Англияның оңтүстігін әуеден қорғауды қамтамасыз етті, бұл олардың технологиялық жабдықталуының жоғары деңгейін көрсетті.

Алайда, технологиялардың жылдам дамуы мен кемелердің оқу-жаттығу, патрульдеу және жауынгерлік кезекшілікке жиі тартылуы флоттың тез тозуына әкелді. Осыған байланысты бұрын 45-типті эсминецтерді жаңа 83-типті эсминецтерге ауыстыру мүмкіндігі қарастырылған болатын. Бұл эсминецтер Future Air Dominance System (FADS) жүйесінің бір бөлігіне айналуы тиіс еді. FADS жаңа эсминецтерді құрлық, теңіз, әуе және ғарыш платформаларымен біріктіріп, заманауи қауіптерге, соның ішінде гипердыбысты зымырандарға қарсы тұруды көздеді.

Стратегияның өзгеру себептері

83-типті эсминец жобасы алдын ала тұжырымдамалардан әрі аспады, оған шамамен 1 миллион фунт стерлинг (1,3 миллион АҚШ доллары) жұмсалды. Қаржыландыру басқа басым жобаларға, мысалы, Dreadnought класты сүңгуір қайықтарға, SSN-AUKUS бағдарламасына және жаһандық жауынгерлік авиация бағдарламасына (GCAP) бағытталды. Соның нәтижесінде жаңа эсминецтерді салудан бас тартып, CCV құру туралы шешім қабылданды.

Флоттың жаңа тұжырымдамасы

Жаңартылған жоспарға сәйкес, CCV эсминецтердің міндеттерін өз мойнына алады. Бұрынғыдай бірнеше ірі зымыранды және радиолокациялық қаруы бар кемелердің орнына, CCV командалық және басқару орталықтарының рөлін атқарып, көптеген ұшқышсыз суүсті кемелердің, роботтандырылған сүңгуір қайықтардың және әуе дрондарының әрекетін үйлестіреді. Жаңа платформалар арасында 91-типті ұшқышсыз зымыран жүйесі, 92-типті суасты сенсорлық платформасы, 93-типті ірі ұшқышсыз суасты аппараты (XLUUV) және 94-типті сенсорлық платформа бар.

Көпдеңгейлі қорғаныс

Флоттың жаңа құрылымының мақсаты — үш компоненттен тұратын эшелондық қорғаныс жүйесін құру:

• Atlantic Bastion — суасты қауіптеріне қарсы тұру және стратегиялық нысандарды, мысалы, құбырлар мен кабельдерді қорғау;
• Atlantic Shield — CCV негізіндегі НАТО-ның біріктірілген әуе шабуылына қарсы қорғанысы;
• Atlantic Strike — амфибиялық операцияларды, күш проекциясын және арнайы операцияларды қолдау, олардың егжей-тегжейі арнайы бөлімшелерге қатысты болғандықтан жарияланбайды.

Бұл стратегия флот құрылымының икемдірек әрі технологиялық тұрғыдан дамыған, ұшқышсыз және роботтандырылған жүйелерді кеңінен пайдалануға бағытталған жаңа кезеңге көшкенін көрсетеді.