Соңғы жылдары 3I/ATLAS сияқты жұлдызаралық нысандардың пайда болуы астрономдарға Әлем туралы жаңа білім алудың бірегей мүмкіндіктерін оңай жіберіп алуға болатынын тағы да еске салды. Бұл ғарыш қонағы қандай ақпарат әкелетінін ешкім болжай алмайды, әрі біз оны жақыннан зерттеуге үлгермеуіміз мүмкін. Мұндай өкініштерді болашақта болдырмау үшін ғалымдар келесі жұлдызаралық нысанмен кездесуге алдын ала дайындалуды — арнайы зонд жасап, оны резервте ұстауды ұсынады.

Жіберілген мүмкіндіктер: соңғы жылдар тәжірибесі

2017 жылы жұмбақ Оумуамуа (1I/’Oumuamua) нысаны ашылып, ол Жерден алыстағанда күтпеген жерден жылдамдығын арттырған соң, көптеген зерттеушілер оны жақыннан зерттемей, ұшып кетуіне жол бергенімізді қателік деп санады. Осыған жауап ретінде Initiative for Interstellar Studies халықаралық ұйымы жұлдызаралық нысанды қуып жетуге арналған «Лира» жобасын ұсынды. Астрономдар Юпитердің гравитациялық маневрін пайдаланып, 26 жыл ішінде Оумуамуаға жетіп, оның нақты суреттерін алуға болатын ең тиімді траекторияны есептеді. Алайда бұл жоба тым күрделі, қымбат және шұғыл әрекет етуді талап етті, сондықтан оны жүзеге асыру мүмкін болмады.

Екі жылдан кейін Күн жүйесіне Борисов кометасы (2I/Borisov) кіргенде, зонд жіберу идеясын қайта қолға алуға тырысты, бірақ аппаратты жасау, сынау және ұшыруға уақыт жетпей қалды — комета тез арада қол жетімсіз аймаққа шығып кетті.

Жұлдызаралық қонақтарды зерттеудің жаңа тәсілі

Қазір Күн жүйесінде 3I/ATLAS нысаны қозғалып жүр. Бұл жолы астрономдар оны зерттеудің балама жолын — оған жұмыс істеп тұрған бір немесе бірнеше ғаламшараралық станцияны бағыттауды ұсынды. Алайда әзірге NASA да, басқа ғарыш агенттіктері де бұл ұсынысқа жауап берген жоқ, ал кейбір ұсынылған миссиялар үшін уақыт өтіп кетті.

Мұндай жағдай ғылыми қауымдастықта алаңдаушылық тудырып, жаңа шешімдер іздеуге итермелейді. Жақында АҚШ-тың Оңтүстік-Батыс ғылыми-зерттеу институтының зерттеушілері жұлдызаралық нысан пайда болғанда жедел әрекет ету іс жүзінде мүмкін емес деген қорытындыға келді. Жалғыз жол — жаңа қонақ анықталған кезде ұшыруға дайын арнайы ғарыш аппаратын алдын ала жасап қою.

Болашақ миссиялардың мүмкіндіктері

Ғалымдар зондтың траекториясын нысанның қозғалысына қарай әртүрлі нұсқада қарастырды. Ең тиімді шешім — жұлдызаралық денеге қарсы жоғары жылдамдықпен ұшу. Есептеулерге сәйкес, мұндай нысанға ұшу көптеген басқа ғаламшараралық миссияларға қарағанда оңайырақ болуы мүмкін, ал дайын зонд болған жағдайда 3I/ATLAS сияқты кометаға жету әбден мүмкін еді.

Зерттеушілер Нептун орбитасының шегінде жыл сайын шамамен 10 мың жұлдызаралық нысан пайда болатынын атап өтеді. Бұл келесі мүмкіндікті ұзақ күтудің қажеті жоқ дегенді білдіреді — бастысы, оған алдын ала дайын болу.