Америкалық зерттеушілер инъекциялық контрацептив депо-медроксипрогестерон ацетатын және оның пероральды түрін қолданатын әйелдерде ми ісігінің ең кең таралған түрлерінің бірі — менингиоманың даму қаупі жоғары болатынын анықтады. Ал аралас ауызша контрацептивтер мен жатырішілік жүйелерді қолдану, керісінше, мұндай патологиялардың даму ықтималдығын төмендетеді.

Депо-медроксипрогестерон ацетаты дегеніміз не?

Депо-медроксипрогестерон ацетаты, сауда атауы «Депо-Провера» ретінде белгілі, тек контрацепция үшін ғана емес, менопауза кезінде гормоналды терапияда, эндометриозды емдеуде, жатырдан аномальды қан кетуде және кейбір қатерлі ісік түрлерінде де қолданылады.

Менингиоманың бұрын анықталған жағдайлары мен таралуы

Бұған дейін Франция мен АҚШ-та осындай инъекцияларды алған әйелдерде менингиома анықталғаны және осыған байланысты жасалған операциялар туралы хабарланған. Менингиомалар — ми ісігінің ең жиі кездесетін түрлерінің бірі. Көп жағдайда олар қатерсіз және хирургиялық жолмен алынып тасталады, бірақ кейде қатерлі түрлері де кездеседі.

Зерттеу барысы

Америкалық дәрігерлер тобы TriNetX ұлттық медициналық деректер базасын талдап, депо-медроксипрогестерон ацетатын қолданған әйелдерде менингиома жиілігін бағалады. Ретроспективті талдауға басқа гормоналды контрацепция әдістерін қолданған әйелдер де енгізілді: аралас ауызша контрацептивтер, жатырішілік спиральдар, тері астына салынатын импланттар және басқалар. Бақылау тобын гормоналды контрацептивтерді қолданбаған әйелдер құрады. Жалпы 20 жыл ішінде — 2004 жылдың желтоқсанынан 2024 жылдың желтоқсанына дейін — 61 миллионнан астам жағдай қарастырылды.

Негізгі нәтижелер

Зерттеу нәтижелері JAMA Neurology журналында жарияланды. Инъекциялық контрацептивтерді қолданған әйелдерде менингиома даму қаупі бақылау тобындағы әйелдерге қарағанда шамамен 2,5 есе жоғары екені анықталды. Аурушаңдық деңгейі 100 мың пациент-жылға шаққанда 7,39 жағдайды құрады, ал бақылау тобында бұл көрсеткіш 3,05 болды. Гормоналды терапияның ұзақтығы да маңызды рөл атқарды: препаратты 4-6 жыл қолданғанда қауіп 200%-ға, ал одан да ұзақ қолданғанда 290%-ға артты.

Сондай-ақ, терапияны бастау жасы да ісік даму ықтималдығына әсер етті. Егер инъекциялар 31-40 жас аралығында басталса, қауіп 277%-ға, 41-50 жаста — 175%-ға, ал 50 жастан асқанда — 220%-ға өсті.

Медроксипрогестерон ацетатының ауызша түрін қабылдау менингиома қаупін бақылау тобымен салыстырғанда 18%-ға арттырды.

Басқа контрацепция әдістерінің әсері

Зерттелген басқа гормоналды контрацепция әдістерінің ешқайсысы осындай әсер көрсеткен жоқ. Керісінше, аралас ауызша контрацептивтерді қабылдау менингиома қаупін 26%-ға төмендетті. Жатырішілік жүйелерді қолдану ми ісіктерінің даму ықтималдығын 13%-ға, ал құрамында 52 мг левоноргестрел бар ВМС қолданған әйелдерде қауіп 26%-ға дейін төмендеді.

Қосымша қауіптер

Дегенмен, ғылыми әдебиеттерде аралас ауызша контрацептивтерге қатысты алаңдатарлық деректер де бар: соңғы зерттеулер мұндай препараттар криптогенді ишемиялық инсульттің даму ықтималдығын үш есе арттыруы мүмкін екенін көрсетті.