CRISPR технологиясының жаңа әдісі қуықасты безі қатерлі ісігінде иммундық терапияның тиімділігін арттырады

Қуықасты безі қатерлі ісігі дәстүрлі түрде иммундық терапияға – яғни, иммундық жүйені ісіктерді тануға және жоюға ынталандыратын әдіске – нашар жауап береді деп есептеледі. Жақында РНҚ-ға әсер ететін тәжірибелік технология жасалды, ол қуықасты безі ісіктерін иммундық шабуылға әлдеқайда сезімтал етуге мүмкіндік береді.

Қуықасты безі ісіктерінің ерекшеліктері

Қуықасты безі ісіктерінің көпшілігі «иммунологиялық тұрғыдан суық» деп саналады, себебі олар иммундық жүйенің негізгі жасушалары – Т-жасушаларды аз тартады. Ісікте Т-жасушалардың жеткіліксіз болуы иммундық терапияның іс жүзінде тиімсіз болуына әкеледі. Зертханалық тәжірибелерде CRISPR негізіндегі құрал арқылы ғалымдар қуықасты безі қатерлі ісік жасушаларындағы РНҚ-ны өзгертті, бұл ісіктерді иммундық жасушалар үшін айқынырақ әрі тартымды етті. Nature Biomedical Engineering журналында жарияланған нәтижелер бұл технологияның тышқандарда иммундық чекпойнт терапиясына ісіктердің жауабын күшейткенін көрсетті: ісікке көбірек иммундық жасушалар еніп, қатерлі жасушаларды шабуылдап, жойды.

Иммундық терапияға төзімділіктің себептері

Зерттеулер көптеген ісік жасушаларындағы мРНҚ (матрицалық РНҚ) әдеттегіден қысқа болатынын көрсетті, бұл түрлі қатерлі ісік түрлерінде байқалады және ісіктердің бейімделуіне әрі тірі қалуына ықпал етеді. мРНҚ ДНҚ-дан жасушаның ақуыз синтездейтін аппаратына генетикалық нұсқауларды жеткізеді. Қысқарған мРНҚ әдетте тұрақтырақ болады және жасуша тарапынан реттелуі қиынырақ, бұл олардың ұзақ уақыт белсенді болып, қалыпты бақылаусыз көбірек ақуыз өндіруіне мүмкіндік береді.

Ісіктің иммунологиялық тұрғыдан суық болуына себептердің бірі – MHC-1 кешенінің жоғалуы. Бұл молекулалық сигнал Т-жасушаларға қатерлі жасушаларды тануға көмектеседі. Бұл кешенсіз қатерлі жасушалар иммундық жүйеге көрінбей қалады.

Иммундық сигналды өшіру механизмі

Қуықасты безі қатерлі ісігінде қысқарған мРНҚ SPSB1 ақуызының артық өндірілуіне әкеледі, ол MHC-1 кешенін бұзады. SPSB1 деңгейінің жоғарылауы MHC-1 мөлшерін азайтып, Т-жасушалардың ісікке тартылуына кедергі келтіреді және иммундық терапияны тиімсіз етеді.

CRISPR арқылы иммундық «магнитті» қалпына келтіру

Зерттеушілер тобы CRISPR Cas13 жүйесін пайдаланып, SPSB1 синтезіне жауапты мРНҚ-ның қалыпты ұзындығын қалпына келтіретін терапия жасады. Бұл жүйе мРНҚ-ның белгілі бір бөлігіне байланысып, оның қысқаруына жол бермейді, осылайша молекуланы ұзағырақ күйде сақтайды. Нәтижесінде SPSB1 ақуызының мөлшері азайып, MHC-1 кешені жасуша бетіне қайта оралады. MHC-1 кешені қалпына келген соң, иммундық чекпойнт терапиясы қуықасты безі ісіктеріне қарсы әлдеқайда тиімді болады. Тәжірибелік CRISPR терапиясының жанама әсерлері анықталған жоқ.

Технологияны қолдану перспективалары

Қазіргі уақытта бұл тәсілді басқа да иммунологиялық тұрғыдан суық ісіктерге, соның ішінде иммундық терапияға нашар жауап беретін ұйқыбез қатерлі ісігіне қолдану мүмкіндігі зерттелуде. Бұл зерттеулерге Уилмот Қатерлі ісік институты мен Розуэлл Парк кешенді онкологиялық орталығы қаржылай қолдау көрсетті. Жобаға АҚШ Ұлттық денсаулық сақтау институтының Қатерлі ісік ұлттық институты да қолдау білдірді.