Жуырда Қвавар атты ергежейлі планетаны бақылау кезінде астрономдар ерекше құбылысты байқады: белгісіз бір нәрсе оны толықтай дерлік көзден тасалады. Ғалымдар бұл Қвавардың серігі Вейвот та, осы алыстағы Күн жүйесінің шетінде орналасқан нысанның екі белгілі сақинасының бірі де емес екеніне сенімді.

Қвавардың ерекшеліктері

Қвавар — белгілі ергежейлі планеталардың ең кішілерінің бірі, оның диаметрі шамамен 1100 километрді құрайды. Ол Күннен Жерге қарағанда 42–45 есе қашықта орналасқан және Плутонға жақын, ең ірі транснептундық нысандардың қатарына кіреді.

Сәл ірілеу Хаумеа және әлдеқайда кіші Оркпен бірге Қвавар — өз сақиналары бар ергежейлі планетаның қызықты мысалы. Сатурнға ұқсас, Қваварда екі сақина бар және екеуі де ғалымдардың ерекше қызығушылығын тудырады.

Құпия сақиналар

Қвавардың сақиналары планетаның бетінен шамамен 1940 және 3540 километр биіктікте орналасқан. Мұндай қашықтықта Қвавардың тартылыс күші шашыраңқы тастарды ұзақ ұстап тұруға жеткіліксіз — әдетте бұл орбиталарда материал серікке айналуы тиіс. Бұл неге болмайтыны астрономдар үшін әлі де жұмбақ.

Бұл құбылысты түсіну үшін ғалымдар жақында Қвавардың сақиналары Жерден қарағанда жұлдыздың бірін көлегейлеген сәттерде жаңа бақылаулар жүргізді. Жиналған тәжірибенің арқасында астрономдар сақиналардың өте мөлдір екенін және жұлдыздың жарығын толықтай жаба алмайтынын білетін — олар тек «жұқа тұман» әсерін береді.

Күтпеген тұтылу

Алайда күтілген сәттен екі минут бұрын күтпеген жағдай орын алды: жұлдыз 1,23 секундқа дерлік толықтай көлеңкеленді, жарықтың 99,9% өшті. Бұл туралы астрономдар Research Notes of the AAS журналындағы соңғы жарияланымда хабарлады.

Вейвот серігі бұл құбылыстың себебі бола алмайды — оның орбитасы жақсы зерттелген және бақыланады. Сондай-ақ, кадрға ұшақ, дрон немесе астероид түсуі мүмкін деген нұсқалар да жоққа шығарылды. Демек, бұл әлі белгісіз нәрсе туралы болып отыр.

Мүмкін түсіндірмелер

Астрономдардың пікірінше, себеп тығыз нысан болуы мүмкін. Қваварда тағы бір серік бар деген болжам бар. Егер бұл расталса, жағдай түсініктірек болар еді: мүмкін, сақиналардың бірі біртіндеп серікке айналып жатыр, бұл мұндай орбиталарда қалыпты құбылыс. Басқа нұсқа бойынша, бұл әзірге толыққанды серік емес, сақинадағы тығыз материал шоғыры, ол уақыт өте келе айға айналуы мүмкін.

Сондай-ақ, бұл Қвавардың үшінші, өте тығыз және массивті сақинасы болуы да мүмкін. Қалай болғанда да, осындай «байлық» шағын әлем үшін зерттеушілерді таңғалдырмай қоймайды.