«Хаябуса-2» автоматты ғарыш станциясының шағын 1998 KY26 астероидының жанынан ұшып өтуі 2031 жылдың шілдесіне жоспарланған. Алайда жаңа бақылаулар бұл нысанның өлшемі бұрынғы болжамнан үш есе кіші екенін, ал айналу жылдамдығы күткеннен екі есе жоғары екенін көрсетті. Бұл жаңалықтар онсыз да күрделі миссияны нағыз ғылыми жұмбаққа айналдырады.

«Хаябуса-2» миссиясының мақсаттары

«Хаябуса-2» аппаратының басты міндеті — C класты астероидтардан топырақ үлгілерін жинау. Бұл астероидтар шамамен 4,5 миллиард жыл бұрын Күн жүйесінің шалғай аймақтарында мұз бен шаңнан пайда болған қара көміртекті денелер болып табылады. Еске салсақ, 2014 жылы Жапонияның JAXA ғарыш агенттігі зондты Жерге жақын орналасқан Рюгу астероидына жіберген еді. 2019 жылы аппарат мақсатына жетіп, үлгілерді жинап, бір жылдан кейін оларды Жерге жеткізді. Бұл құнды жүктің талдауы бұрын болмауы тиіс сирек минералдың іздерін анықтады.

Жаңа зерттеу нысаны — 1998 KY26 астероиды

«Хаябуса-2» үшін келесі мақсат — 1998 KY26 астероиды, ол осыған дейін зерттелген ең кішкентай нысан болып табылады. Ол 1998 жылы АҚШ-тағы Китт-Пик Ұлттық обсерваториясында Spacewatch шолуы аясында табылған. Орбитасы жақсы зерттелгенімен, жаңа зерттеулер ғалымдарға тосын сый жасады: астероидтың диаметрі күтілген 30 метрдің орнына бар болғаны 11 метр, ал айналу периоды — 5,35 минут, бұл бұрынғы бағалаудан екі есе жылдам.

Астрономдар бұл қорытындыға 2024 жылы астероид Жерге жақындағанда, Еуропалық оңтүстік обсерваториясының Very Large Telescope (VLT) көмегімен бақылау жүргізу арқылы келді. Nature Communications журналында жарияланған нәтижелер 1998 KY26 бетінің альбедосының (шамамен 0,52) күтпеген жерден жоғары екенін көрсетті, бұл оның сирек кездесетін Xe (X тобы) класына, энстатитке бай астероидтарға жататынын білдіреді.

Ғылыми құндылығы мен практикалық маңызы

Мұндай құрамы 1998 KY26-ны салыстырмалы зерттеулер үшін ерекше қызықты етеді: ол Бенну мен Рюгу сияқты ірі денелердің «құрылыс материалы» болуы мүмкін. Бұрын бұл астероидта тек гравитациямен түсіндірілмейтін аномальды үдеулер байқалған — ғалымдар мұның себебі кометалардағыдай әлсіз газ бөлінуінде деп болжаған. Алайда жаңа деректер газ немесе шаң белсенділігінің белгілерін таппады, бұл оның «кометалық табиғаты» туралы гипотезаны жоққа шығарады.

1998 KY26-ның өлшемі мен массасы Челябі және Тунгус метеориттеріне ұқсас болғандықтан, оны зерттеу планетарлық қорғаныс үшін де маңызды: мұндай денелер ең кең таралған әрі әлеуетті қауіпті нысандардың қатарына жатады.

Миссия алдындағы жаңа қиындықтар

«Хаябуса-2» миссиясының басты қиындығы — астероидтың өте шағын өлшемі мен рекордтық айналу жылдамдығы. Зондтың оның бетіне «қонуы» екіталай, сондықтан Рюгу астероидындағыдай снарядпен жасанды кратер жасау мүмкіндігі белгісіз. Дегенмен, нысан айналасында шаңның болмауы жақын орбитадағы құралдардың жұмысын жеңілдетеді.

Жоспарларды қайта қарау және зерттеулердің маңызы

Осылайша, 1998 KY26-ны зерттеу жоспарларын қайта қарауға тура келеді. Ғылыми жұмыстың авторлары мұндай нысандарды сәтті зерттеу олардың пайда болуы мен жойылуы туралы түсінігімізді өзгертуі мүмкін екенін атап өтеді.