Көп жылдар бойы ғалымдар әйелдердің айлық циклінің Ай фазаларымен байланысы туралы тұрмыстық бақылауларға күмәнмен қарады. Алайда жаңа зерттеулер мұндай байланыс шынымен болғанын, бірақ ол өткенде айқынырақ байқалғанын көрсетті.

Айлық циклдер мен Ай фазаларын зерттеу

Неміс ғалымдар тобы 176 әйелдің айлық циклдері туралы екі жылдан 37 жылға дейінгі аралықта жиналған деректерді талдады. Әр қатысушыға орта есеппен алты жылдық бақылау кезеңі тиесілі болды, ал бақылау басталған кездегі орташа жас 25,9 жылды құрады. Барлық әйелдер ауызша контрацептивтерді қолданбаған, ал көпшілігі Италия мен Германияда тұрған. Зерттеу үшін өткен ғасырдағы қағаз күнделіктер де, заманауи смартфон қосымшалары да пайдаланылды. Зерттеу нәтижелері Science Advances журналында жарияланды.

Өткендегі Ай циклымен байланыс

Алынған деректерге сәйкес, 2010 жылға дейін әйелдердің айлық циклінің басталуы жиі жаңа Айға немесе толық Айға сәйкес келген, әрі бұл синхрондылық статистикалық тұрғыдан маңызды болған және кездейсоқтықпен түсіндірілмеген. Дегенмен, бұл синхрондылық кейде — бірнеше ай немесе жыл сайын — бұзылып отырған, ал 35 жастан кейін әлсірей бастаған. Бұл, мүмкін, жас ұлғайған сайын айлық цикл ұзақтығының табиғи қысқаруымен байланысты.

2010 жылдан кейінгі өзгерістер

2010 жылдан кейін бұл заңдылық іс жүзінде жоғалып кетті. Айлық цикл мен Ай фазалары арасындағы байланыс тек қаңтар айында сақталған, бұл кезде Ай мен Күннің Жерге тартылу күші ең жоғары болады (Күн осы уақытта Жерге ең жақын орналасады). Бұл синхрондылық тек Ай жарығымен ғана емес, сонымен қатар гравитациялық күштердің әсерімен де байланысты екенін көрсетеді, өйткені қазіргі әйелдер Ай жарығын сирек көреді.

Қазіргі технологиялардың әсері

Ғалымдар синхрондылықтың жоғалуын смартфондардың кең таралуымен байланыстырады. Кешкі уақытта экрандардан шығатын жарық табиғи ұйқы және сергектік циклдерін бұзады, сондай-ақ, көрінгендей, табиғи айлық циклге де әсер етеді. Бұл әйелдердің денсаулығына теріс әсер ете ме, әзірге белгісіз. Мұндай өзгерістер табиғи өмір салтын ұстанатындарда — мысалы, харедим, амиштер немесе аңшы-терімшілер арасында — байқалмауы мүмкін, бірақ бұл топтарда зерттеулер жүргізілмеген.

Аймен байланыстың биологиялық мәні

Айлық циклдің Ай фазаларымен, аз дәрежеде Күнмен синхрондалуының биологиялық маңызы әлі де түсініксіз. Адамдар түнде сирек аң аулайды, сондықтан тамақтың бар-жоғы бұл циклдерге байланысты емес сияқты. Ай мен Күннің тартылыс күшінің толқындарға әсері расымен бар, бірақ оның адамның азыққа қолжетімділігіне айтарлықтай ықпалы жоқ.