Егер бөгде өркениет ескі әрі өте ыстық жұлдыздың қасында өмір сүрсе, ол өз планетасын қызып кетуден арнайы астротехникалық құрылым арқылы қорғай алар еді. Астрофизиктер мұндай құрылысты болашақ ғарыштық обсерваториялар арқылы қалай анықтауға болатынын түсіндірді.

Планеталар неге қызып кетеді

Болжамдарға сәйкес, Күн шамамен бес миллиард жыл бойы жарық шашады, бірақ Жердегі өмір әлдеқайда ертерек жойылады. Уақыт өте келе жұлдыз ысынып, планетадағы климаттық тепе-теңдікті бұзады: шамамен миллиард жылдан кейін атмосферада фотосинтез үшін көмірқышқыл газы қалмайды, ал мұхиттар қарқынды буланып, күшті парниктік әсер туғызады. Соның салдарынан тіршіліктің басым бөлігі жойылады.

Швециядағы астрофизиктер мұндай тағдыр кез келген тіршілікке қолайлы экзопланеталарды, соның ішінде ақылды тіршілік иелері бар әлемдерді де күтіп тұрғанын айтады. Тіпті салыстырмалы түрде жас адамзат өркениетінің өзі Жердің өмірін ұзартудың жолдарын ойлап тапты, сондықтан осындай идеялар гипотетикалық бөгде өркениеттерде де пайда болуы мүмкін.

Планетаны қалай құтқаруға болады

Жақында жарияланған ғылыми мақалада зерттеушілер бөгде өркениет өз планетасын қызып кетуден алып қорғаныш экран жасап, оны ішінара көлеңкелеу арқылы қорғай алатынын ұсынды. Мұндай экран планета мен жұлдыздың арасындағы Лагранж нүктелерінің біріне орналастырылады, онда гравитация теңесіп, объект өте ұзақ уақыт бойы тұрақты күйде қала алады.

Егер осындай құрылым бар болса, ол планетаның жарықты шағылыстыруына айтарлықтай әсер етеді: экранның бақылаушыға қатысты орналасуына қарай жарық әртүрлі шағылады, ал кейде экран күрт "жарқылдар" тудырады.

Жасанды объектіні қалай ажыратуға болады

Астрофизиктер планетада табиғи сақиналар, серіктер немесе газ-шаң бұлттары болуы мүмкін екенін ескерді, бірақ олар жасанды құрылымды табиғи объектілерден ерекше белгілері арқылы ажыратуға болатынына сенімді.

Жаңа телескоптар арқылы іздеу

Есептеулерге сәйкес, мұндай "экранды" болашақта іске қосылатын Habitable Worlds Observatory (Тіршілікке қолайлы әлемдер обсерваториясы) арқылы анықтауға болады, оның ұшырылуы 2040-жылдары жоспарланып отыр. Бұл телескоптың басты мақсаты — Жердің "егіздерін" шамамен 81 жарық жылы радиуста іздеу.

Ғалымдар Күнге ұқсас массасы бар шамамен 120 ескі жұлдыздың тізімін жасап қойды. Олардың арасында, мысалы, бізден 19 жарық жылы қашықтықта орналасқан, жасы жеті миллиард жылдан асатын қызғылт сары ергежейлі HIP 73184 және одан да көне HIP 57443 жұлдызы бар, ол 30 жарық жылы жерде орналасқан.