Қытайлық инженерлер Айда астронавттардың жұмысын қолдау үшін роботтандырылған иттерді қолдану мүмкіндігін қарастыруда. Болашақ ай базаларында адамдар мен әртүрлі автоматтандырылған машиналардың, соның ішінде робот-иттердің бірлескен жұмысы жоспарлануда. Бұл құрылғылар патрульдеу, үлгілер жинау, қоршаған ортаны бақылау және басқа да қауіпті немесе қайталанатын тапсырмаларды орындай алады, осылайша астронавттарға күрделі операцияларға назар аударуға мүмкіндік береді.

Ай базаларының тұрақты тұрғындары ретінде роботтандырылған иттер беткі қабатты зерттеуге, ресурстарды өндіруге, баспаналар салуға және ұзақ оқшаулану кезінде қолдау көрсетуге көмектесе алады. Бұл тұжырымдама Қытай Ғарыштық Технологиялар Академиясының мамандары Chinese Space Science and Technology журналында жариялаған зерттеуде егжей-тегжейлі сипатталған. Бұрынғы ұсыныстардан айырмашылығы, бұл модельде машиналар тек физикалық тапсырмаларды орындау құралы ретінде ғана емес, экипажбен өзара әрекеттесе алатын және ұзақ уақыт Жерден алыс болғанда психологиялық жүктемені азайта алатын ықтимал серіктестер ретінде де қарастырылады.

Ай ортасының ерекшеліктері — төмен гравитация, жоғары радиация, температураның күрт ауытқуы, абразивті шаң және Жермен байланыстағы кідірістер — адамдарға толықтай тәуелді ұзақ мерзімді миссияларды ерекше күрделі әрі қауіпті етеді. Ұсынылған жүйеде міндеттер астронавттар мен автономды машиналар арасында бөлінеді: адамдар күрделі мәселелерді шешіп, күтпеген жағдайларға жауап береді, ал роботтар ауыр, қайталанатын және қауіпті жұмыстарды өз мойнына алады.

Сценарийлердің бірінде үш астронавт екі робот-иттің сүйемелдеуімен экспедицияға шығады. Экипаждың бір мүшесі алдыңғы қатарда жүріп, жергілікті жерді зерттейтін және ықтимал қауіптерді анықтайтын төрт аяқты машиналарды басқарады. Екінші астронавт тікелей бетте жұмыс істеп, үлгілер жинайды және дәл операцияларды орындайды. Үшінші астронавт герметикалық мобильді модульден экспедицияны үйлестіріп, қажет болған жағдайда басқа роботтарды басқаруға алады.

Төрт аяқты платформалар күрделі ай бедерінде, тастарды, кедергілерді және тегіс емес немесе борпылдақ жерлерді еңсеру қажет болғанда, әсіресе тиімді деп саналады.

Болашақ ай станциясының қызметі төрт негізгі бағытқа бөлінеді: экипаждың күнделікті қажеттіліктерін қамтамасыз ету, ғылыми эксперименттер жүргізу, жергілікті ресурстарды пайдалану және инфрақұрылымды күтіп ұстау. Машиналар су мұзын іздеу және өндіру, минералдық ресурстарды өңдеу, жергілікті материалдардан құрылыстар салу және айдағы лавалық түтіктерді табиғи қорғалған тұрғын үй ретінде дайындау үшін қолданылуы мүмкін. Тұрғын үй-жайларда роботтар ауа сапасы мен температураны бақылап, жабдықты тексеріп, бөлмелерді тазалап, өсімдіктерге күтім жасап, тіпті тамақ дайындай алады.

Машиналардың әлеуметтік рөлі де қарастырылуда. Робот-серіктес экипаж мүшелерімен өзара әрекеттесіп, эмоционалды қолдау көрсете алады, бұл ұзақ оқшаулану кезіндегі психологиялық күйзелісті жеңілдетуге көмектеседі.

Адамдар мен роботтардың бірлескен жұмысын тиімді үйлестіру үшін төрт деңгейлі архитектура ұсынылады, оған қоршаған ортаны қабылдау, шешім қабылдау, әрекеттерді жоспарлау және тапсырмаларды тікелей орындау кіреді. Жүйе адамның қатысуының төрт деңгейін қарастырады — тікелей басқарудан толық автономды режимге дейін, мұнда робот тек ерекше жағдайларда ғана адамға жүгінеді.

Қытай 2035 жылға қарай алғашқы ай базасын салуды жоспарлап отыр. Бұл тұжырымдама Халықаралық Ай зерттеу станциясына (ILRS) интеграциялауға арналған. Жарияланған жоспарларға сәйкес, Айдың оңтүстік полюсінде бастапқы станция 2035 жылға дейін құрылуы тиіс, ал келесі кезеңде 2045 жылға дейін ай инфрақұрылымын орбиталық станция айналасында айтарлықтай кеңейту жоспарлануда.