Europa Clipper ғарыш аппараты, Юпитердің серігіне бағыт алған, 2025 жылдың қазан айының соңында — қарашаның басында 3I/ATLAS атты жұлдызаралық кометаның ионды құйрығы арқылы өтуі мүмкін. Егер аппарат осы құйрықтың бөлшектерін тіркей алса, бұл басқа жұлдыз жүйесінен келген нысанмен алғаш расталған байланыс болмақ.

3I/ATLAS кометасының құйрығының ерекшеліктері

3I/ATLAS кометасының көрінетін құйрығы қысқа болып көрінгенімен, шын мәнінде оның заты жүздеген миллион шақырымға созылады. Құйрықтың негізгі құрамдастары — су, көміртек тотығы мен көмірқышқыл газы, сондай-ақ көміртек дисульфиді.

Құйрықтың құрамын, әсіресе судың ішіндегі кәдімгі сутегі мен дейтерийдің арақатынасын зерттеу арқылы 3I/ATLAS-ты Күн жүйесінің кометаларымен салыстырып, оның шығу тегі туралы жаңа мәліметтер алуға болады. Финляндия мен Нидерланды ғалымдары мұндай мүмкіндік жақын арада туындауы мүмкін екенін атап өтеді.

Зерттеу мүмкіндіктері

Зерттеушілердің есебі бойынша, 3I/ATLAS-тың шлейфі арқылы екі ғарыш зонды — Europa Clipper мен Hera — өтуі ықтимал. Hera зонды Дидим-Диморф қос астероид жүйесіне жіберілген, онда 2022 жылы DART аппараты соғылғаннан кейінгі әсерлерді бақылау үшін. Бұл миссия астероидтарды ауытқытудың технологиясын сынауға арналған болатын.

Hera бортында кометалық заттарды зерттеуге арналған құралдар жоқ, ал Europa Clipper магнит өрісінің сипаттамаларын өлшеуге және бөлшектерді талдауға арналған жабдықпен жабдықталған. Егер зонд кометаның құйрығына тап болса, ол иондарды — Күн сәулесі электрондарын жұлып алған молекулалар мен атомдарды — тіркей алады.

Кометаның және зондтың траекториясы

3I/ATLAS кометасы алғаш рет Юпитерге жақын маңда анықталды, қазір ол Марс орбитасын кесіп өтіп, 2025 жылдың 29 қазанында Күннен 203 миллион шақырым қашықтықтағы перигелийге жақындап келеді. Сол кезде Europa Clipper Күннен екі есе алыс жерде болады, бірақ кометаның ионды құйрығының орталық осінен небәрі сегіз миллион шақырым қашықтықта өтеді. Құйрықтың бөлшектері бұл кезде кеңістікте кеңінен таралады.

Есептеулерге сәйкес, аппараттың 3I/ATLAS заты арқылы ұшуы 2025 жылдың 30 қазанынан 6 қарашасына дейінгі аралықта болуы мүмкін. Егер бұл орын алса, оқиға басқа жұлдыз жүйесінен келген нысанмен алғаш расталған байланыс ретінде тарихта қалады.

Бұрынғы ықтимал байланыс жағдайлары

2014 жылы Тынық мұхитына CNEOS 08.01.2014 нысаны құлады, оның жылдамдығы мен траекториясы да жұлдызаралық шығу тегін меңзеген. 2023 жылы құлау орнына экспедиция жіберіліп, мұхит түбінен ерекше құрамды қатқан балқымадан тұратын сфералық бөлшектер алынды. Алайда, бұл нысанның жұлдызаралық шығу тегі туралы ғылыми қауымдастықта бір пікір жоқ, себебі оның құлау орны нақты анықталмаған.