Судың температурасының жоғарылауы мен мұз жамылғысының азаюы азықтық балықтардың таралу аймағының солтүстікке және Шығыс Гренландия жағалауына қарай ығысуына себеп болды. Осы балықтардың соңынан бұл аймаққа ірі топтармен горбач, финвал және кіші жолақ киттер көшті. Қазіргі уақытта киттер жаз айларын осында өткізіп, шамамен бір миллион тонна балық пен крильді тұтынады.

2000-жылдардың басына дейін жылусүйгіш мұртты киттер Шығыс Гренландияның жағалау суларында іс жүзінде кездеспейтін, себебі таяз суларға тығыз көпжылдық мұз кедергі болатын. Климаттың өзгеруі мен мұз жамылғысының шегінуіне байланысты киттер солтүстік суларға миграциялай бастады. Зерттеушілер Гренландия жағалауындағы киттердің санын талдап, олардың азық тұтыну көлемін бағалады.

Зерттеу әдістері

Талдау үшін 1987 жылдан 2024 жылға дейін жиналған теңіз сүтқоректілерін әуеден және кемеден бақылау деректері пайдаланылды. Киттердің аймақтағы қозғалыс бағыттары мен болу ұзақтығы жануарлардың арқасына бекітілген спутниктік датчиктер арқылы анықталды. Судың температурасы мен мұз жамылғысының ауданы спутниктік суреттер бойынша бағаланды.

Киттердің рационы тікелей емес, жанама түрде анықталды, өйткені оларды аулау тыйым салынған. Осы мақсатта сол аймақта мекендейтін лосось мен теңіз құстарының асқазанындағы қалдықтар зерттелді. Кейін киттердің дене массасы мен жайылу маусымының ұзақтығын ескере отырып, тұтынатын азық көлемін есептеуге мүмкіндік беретін модельдер жасалды.

Экожүйедегі өзгерістер

Спутниктік деректер 1999–2000 жылдар аралығында күрт өзгерістер болғанын көрсетті: жазғы мұздың ауданы айтарлықтай азайып, жаздағы судың орташа температурасы шамамен 1 °C-қа артты. Аймақтағы негізгі азықтық балық — мойва — Исландия жағалауынан Гренландияға қарай ығысты, оның соңынан киттер де көшті. 2024 жылдың жазында Гренландия суларында шамамен 4000 горбач, 5000 финвал және 6000-нан астам кіші жолақ киттер тіркелді. Бұл топтар аймақта жылына орта есеппен 120 күндей болады.

Экспедициялар кезінде бұрын киттер кездеспеген жерлерде 50-ге дейінгі ірі топтармен бірлесіп аң аулап жүрген киттер байқалды. Есептеулер бойынша, бір маусымда киттер 1,3 миллион тоннаға дейін мойва мен криль тұтынады.

Зерттеудің шектеулері

Зерттеудің бірқатар шектеулері бар. Кіші жолақ киттердің нақты саны бұдан да көп болуы мүмкін, өйткені барлық даралар әуеден байқалмаған. Сонымен қатар, тұтынатын азықтың нақты көлемі екі есе көп болуы ықтимал, себебі есептеулерде ең төменгі мәндер алынған.

Арктикадағы өзгерістер

Зерттеліп отырған Арктика аймағында «атлантификация» процесі — теңіз экожүйесінің оңтүстік типіне ауысуы байқалады. Мұздың шегінуі жаңа қоректік тізбектердің қалыптасуына ықпал етеді, онда мұртты киттер негізгі жыртқыштар рөлін атқарады.