Жуырда суборбиталық зымыранда жүргізілген биологиялық тәжірибе Жердегі микроағзалардың ғарыштың төтенше жағдайларында өмір сүруге таңғаларлық қабілетін көрсетті. Бұл зерттеудің нәтижелері ғалымдарды басқа планеталардан тіршілік іздеудің тәсілдерін қайта қарауға итермелеп отыр.

Микроағзалар Халықаралық ғарыш станциясының ішінде де, сыртында да жиі анықталады. 2010-жылдары өткен «Тест» тәжірибесі барысында ғарышкерлер ХҒС модульдерінің сыртқы беттерінен сынамалар алып, тіпті теңіз планктонын да тапқан.

Ресейлік «Бион-М2» биоспутнигінің 12 күндік миссиясы аясында тірі ағзалар аппараттың сыртында, базальт үлгісінің ішінде орналастырылды. Алдын ала деректер олардың ұшудан аман қалғанын көрсетеді.

Австралия мен Швециядан келген халықаралық зерттеушілер тобы микробтардың ұшу мен қону кезіндегі шамадан тыс жүктемелерге төзімділігін тексеру үшін арнайы тәжірибе жүргізді. 2022 жылдың қарашасында Suborbital Express 3 — M15 суборбиталық зымыранында герметикалық контейнерде шөп таяқшасының (Bacillus subtilis) споралары орналастырылды.

Бұл микроағза радиацияға, улы заттарға және төтенше температураларға ерекше төзімділігімен танымал. Қолайсыз жағдайда бактерия «ұйқыдағы» споралар түзіп, агрессивті ортада ұзақ уақыт өмір сүре алады.

Зымыран 257 километр биіктікке жетіп, бүкіл ұшу шамамен 10 минуттан сәл ғана асты. Споралар ұшу кезінде 13 g-ге, ал түсу кезінде 30 g-ге дейінгі шамадан тыс жүктемелерге ұшырады — бұл адам басқарған ғарыш кемелеріндегі жүктемелерден әлдеқайда жоғары.

Жерге оралған соң, споралар қоректік ортаға салынды. Олар сәтті өніп, колониялар түзді, әрі тірі қалған микроағзалар саны Жерде қалған бақылау тобынан айтарлықтай айырмашылық көрсетпеді.

Бұл тәжірибе бірнеше маңызды гипотезаны растайды:

Пансспермия шындыққа жақындай түсті. Тіршілік кометалар мен астероидтар арқылы планеталар арасында таралуы мүмкін деген теорияға қосымша дәлелдер пайда болды.

Планетарлық қорғаныс мәселесі. Нәтижелер Жердегі микроағзалар бұрынғы миссиялар арқылы Ай мен Марсқа кездейсоқ жеткізілуі мүмкін екенін, тіпті стерилизация шараларына қарамастан, көрсетеді.

Жерден тыс тіршілікті анықтаудың қиындығы. Марста микробтар табылған жағдайда, олардың шығу тегін мұқият тексеру қажет болады, Жерден келген «ластануды» болдырмау үшін.

Зерттеу тіршіліктің ғарыштық жағдайларға бұрын ойлағаннан әлдеқайда төзімді екенін дәлелдейді.