Ғалымдар Марста оттегі атмосферасын құру жоспарын ұсынды
Ғалымдар Марста тыныс алуға жарамды оттекті атмосфера құру үшін кезең-кезеңімен жүзеге асатын жоспар әзірледі. Бұл мақсатта олар жергілікті ресурстар мен фотосинтезді пайдалануды ұсынады. Аталған процесті бүкіл планетада іске асыруға мыңдаған жылдар кетуі мүмкін.
Cursus
Терраформинг мамандары Қызыл планетада тыныс алуға жарамды атмосфера құрудың жаңа тәсілін ұсынды. Жоба Марс атмосферасын 99% оттегімен қанықтырып, қысымды шамамен 150 миллибарға жеткізуді көздейді.
Қазіргі уақытта Марстағы атмосфералық қысым бар болғаны 6 миллибарды құрайды, бұл Жердің стратосферасындағы 35 шақырым биіктіктегі жағдайға сәйкес келеді. Планетаның атмосферасы 95% көмірқышқыл газынан және аздаған азот, аргон, оттегі, көміртек тотығы мен су буынан тұрады.
Бұл жоспар Панамада өткен Green Mars Workshop семинарында әзірленді. Семинарды ғарышқа арналған биотехнологияларға маманданған Pioneer Labs компаниясы ұйымдастырды. Зерттеу нәтижелері arXiv.org препринт серверінде жарияланды.
Зерттеушілер үшін Марстың жергілікті ресурстарын пайдалану өте маңызды, қажетті материалдарды Жерден жеткізудің орнына. Ғалымдар бүкіл әлемде терраформингті адамзаттың дамуы мен жаһандық апат жағдайында жер өркениетін сақтап қалудың жолы ретінде қарастырады.
Есептеулерге сәйкес, ұсынылған атмосфера параметрлері адамға арнайы жабдықсыз тыныс алуға мүмкіндік береді. 150 миллибар қысым Жердегінің шамамен 15%-ын құрайды және Эверест шыңындағыдан екі есе төмен — бұл теңіз деңгейінен 13-14 шақырым биіктіктегі жағдайға ұқсас.
Адамның тірі қалуы үшін екі физикалық шек қажет: ағзадағы су қайнамауы үшін қысым 62 миллибардан жоғары болуы керек және оттегінің парциалды қысымы кемінде 100-120 миллибар болуы тиіс. Биоинженерлер ең тиімдісі — 99% оттегі мен 150 миллибар қысымдағы атмосфера деп санайды. Бұл жағдайда оттегі деңгейі көп материалдардың тұтану шегінен аспайды.
Жобаны жүзеге асыру үш кезеңге бөлінген: герметикалық базалар салу, күмбез астында қолайлы орта құру және бүкіл планетаны терраформингтеу. Оттегіні алудың негізгі әдісі — өсімдіктер мен микроағзаларды пайдаланып, марстық көмірқышқыл газын және суды фотосинтез арқылы биомасса мен оттегіге айналдыру.
Зерттеушілер Марстың полярлық қалпақтарын еріту қысымды тек аздап арттыратынын анықтады. Марста толыққанды фотосинтез үшін көміртек жетіспеуі және бөлінген сутегіні ұстап қалу мәселелері бар. Сутегіні темір оксидтері немесе сульфаттар байланыстыра алады деген болжам бар, бірақ бұл әлі дәлелденбеген.
Жобаны жүзеге асыру мерзімдері айтарлықтай әртүрлі: 20 метрлік күмбез астында қажетті атмосфераны 2-3 жылда жасауға болады, ал бүкіл планетаны терраформингтеу мыңдаған жылдарға созылады. Егер жоба сәтті іске асса, мұндай атмосфера жүздеген миллион жыл сақталуы мүмкін.
