Жұлдызаралық нысандар қыс мезгілінде экватор маңына жиі құлайды.
Жерге түсетін жұлдызаралық нысандардың көпшілігі Геркулес шоқжұлдызы жағынан ұшып келеді және көбінесе экватор маңында қыс мезгілінде құлайды. Ғалымдар олардың шығу тегі мен траекторияларының ерекшеліктерін зерттеуді жалғастыруда.
Cursus
Ғалымдардың бағалауынша, Жер маңына түсетін жұлдызаралық нысандардың көпшілігі Геркулес шоқжұлдызы жағынан жақындайды. Мұндай денелер мезгіл-мезгіл біздің планетамызға құлап тұрады деп есептеледі, алайда мұндай оқиғаларды тіркеу өте сирек кездеседі. Есептеулерге сәйкес, құлаулар көбіне қыс мезгілінде және экватор маңында орын алады.
2014 жылдың 8 қаңтарында АҚШ Қорғаныс министрлігінің спутниктері Папуа — Жаңа Гвинея үстіндегі атмосферада шамамен бір метрлік нысанның жарылуын тіркеді. Бұл нысан CNEOS 2014-01-08 деп белгіленді, ал оның сынықтары, болжам бойынша, Тынық мұхитына түскен болуы мүмкін.
Бұл оқиғаға қызығушылық бірнеше жылдан кейін, Күн жүйесінде алғашқы жұлдызаралық нысан Оумуамуа табылған соң артты. CNEOS 2014-01-08-дің жұлдызаралық шығу тегінің бір белгісі — оның жоғары жылдамдығы, бұл Оумуамуаға тән сипаттамаларға ұқсас.
2022 жылы құлау орнына экспедиция ұйымдастырылып, оның барысында мұхит түбінен ерекше химиялық құрамға ие металл шарлар алынды. Бұл табыстардың CNEOS 2014-01-08 нысанымен және оның жұлдызаралық шығу тегімен байланысы әзірге ғылыми пікірталастардың тақырыбы болып отыр.
Жұлдызаралық нысандардың сипаттамалары
Халықаралық астрофизиктер тобы бұл нысан Жерге құлайтын жұлдызаралық денелерге тән сипаттарға ие болғанын есептеп шығарды. Бұл қорытындылар жақында arXiv.org препринт серверінде жарияланды.
Ғалымдар өз есептерінде Құс жолындағы жұлдыздардың көпшілігі — қызыл ергежейлілер екенін және жұлдызаралық нысандар көбіне дәл осы жүйелерден ұшып шығатынын, олардың қозғалыс параметрлері ұқсас болатынын негізге алды.
Жұлдызаралық денелер қайдан келеді
Зерттеушілер жұлдызаралық нысандар қай бағыттан ұшып келетінін және Жерге құлау ықтималдығы жоғары аймақтарды анықтауға назар аударды. Мұндай денелер әртүрлі бағытта қозғала алса да, Күн жүйесінің өзі де қозғалыста болғандықтан, олардың траекториясына әсер етеді.
Күн мен планеталар Құс жолында Геркулес шоқжұлдызына қарай қозғалады. Бұл жұлдызаралық заттардың өзіндік «қарсы ағынын» тудырады, сондықтан жұлдызаралық нысандардың көбі дәл осы шоқжұлдыз жағынан келеді.
Геркулес шоқжұлдызы солтүстік аспанда орналасқандықтан, нысандардың жиі Солтүстік жартышарға құлауы мүмкін деп күтуге болады. Дегенмен, құлаудың ең ықтимал аймағы — экватор мен оның маңы, өйткені Жердің айналуы осы аймақта соқтығысу ықтималдығын арттырады.
Жыл мезгілі мен траекториялардың әсері
Жердің Күнді айнала қозғалысы да құлау ықтималдығына әсер етеді: Солтүстік жартышарда күз бен қыста планета Геркулес шоқжұлдызынан алыстайды, ал көктемде — жұлдызаралық нысандар ағынына қарсы қозғалады, бұл соқтығысу жылдамдығын арттырады. Суық мезгілде Күннің тартылыс күші мұндай нысандарды тиімдірек ұстап, Жерге бағыттайды.
Жұлдызаралық нысанның Жерге құлауы үшін ол планеталардың орбита жазықтығына жақын қозғалып, әрі қарай ретроградты бағытта — яғни планеталардың қозғалысына қарсы бағытта ұшуы керек. Мысалы, мұндай траекторияға 3I/ATLAS жұлдызаралық кометасы ие.
