Жасанды интеллект үшін деректер орталықтарының жаһандық кеңеюі электрондық қалдықтардың көлемінің айтарлықтай өсуіне әкелуі мүмкін, себебі серверлерді қоса алғанда, жабдықтар жиі жаңартылып отырады. Basel Action Network (BAN) экологиялық ұйымының жаңа есебіне сәйкес, жасанды интеллект басқаратын инфрақұрылым алдағы 25 жылда әлемдегі электрондық қалдықтардың жылдық көлемін үш есеге дейін арттыруы ықтимал.

Экологиялық ұйымның болжамынша, жасанды интеллектке қатысты жабдықтарды есептен шығару 2030 жылға қарай жыл сайын 13 миллион тоннаға дейін электрондық қалдықтардың пайда болуына себеп болуы мүмкін. Бұл есепте тек жасанды интеллект модельдеріне арналған серверлер ғана емес, сонымен қатар желілік жабдықтар, электр энергиясын тарату жүйелері, салқындату құрылғылары, энергия сақтау жүйелері, кабельдер және ірі дата-орталықтардың жұмыс істеуі үшін қажет басқа да физикалық инфрақұрылым элементтері ескерілген.

Есепте жасанды интеллект тудыратын есептен шығарылған жабдықтың көлемі алдағы онжылдықтарда жер шарын алты рет айналып өтуге жететін жүк контейнерлерін толтыруы мүмкін екені айтылған. Мұндай жабдықтардың құрамында қорғасын, сынап, кадмий және «мәңгілік химикаттар» деп аталатын қауіпті материалдар, сондай-ақ тиімді түрде қайта өңдеуге қиын бағалы металдар бар. BAN деректеріне сәйкес, қазіргі уақытта электрондық қалдықтардың тек бестен бірі ғана тиісті түрде қайта өңделеді.

BAN бағалаулары ішінара жаңа дата-орталықтардың құрылысының ауқымы туралы болжамдарға негізделген. Сарапшылар 2030 жылға қарай әлем бойынша шамамен 100 ГВт есептеу қуатының қосылуын және оған қажетті физикалық жабдықтың моделін есепке алады. Бір стандартты серверлік сөренің салмағы шамамен 1360 кг болуы мүмкін, ал желілік коммутаторлар, кабельдер және қосымша жүйелер материалдарға деген сұранысты арттырады.

Болжамның негізгі алғышарты — жабдықтың жиі ауыстырылуы. Есепте жасанды интеллект инфрақұрылымына қатысты аппараттық құралдардың көпшілігі әр екі-бес жыл сайын ауыстырылып отыратыны, ал олар жөндеуге, қайта пайдалануға немесе ұзақ мерзімді қызмет етуге арналмағаны көрсетілген. Сондай-ақ, жасанды интеллекттің өсіп келе жатқан есептеу талаптары пайдаланушыларды күрделі тапсырмаларды орындай алатын жаңа компьютерлерге, смартфондарға және телекоммуникациялық жабдықтарға жиі көшуге итермелеуі мүмкін екені атап өтілген.

Ұйым жабдықтың қызмет ету мерзімі аяқталғаннан кейін оны жөндеу, қайта пайдалану, қайта өңдеу және жауапты басқару бойынша жоспарлар әзірлеуді маңызды деп санайды, бұл жасанды интеллект инфрақұрылымының дамуы нәтижесінде қалдықтар мәселесінің ушығуын болдырмау үшін қажет. Келтірілген деректер болжамдық сипатта және дата-орталықтардың құрылысы мен операторлардың жабдықты ауыстыру жиілігіне байланысты өзгеруі мүмкін.