Зоологтар кейбір жануарлардың денсаулығын сақтау үшін өсімдіктерді, топырақты, сазды және тұзды пайдаланатынын анықтады. Мұндай мінез-құлық бұған дейін маймылдарда, құстарда, жәндіктерде, азиялық пілдерде байқалған еді, енді африкалық пілдерде де тіркелді.

Африкалық пілдердің мінез-құлқын зерттеу

Зерттеу Кениядағы Элгон тауы маңында мекендейтін пілдер популяциясында жүргізілді. Бұл аймақта минералдарға бай үңгірлер жүйесі және биологиялық әртүрлілігі жоғары бірнеше ұлттық парктер бар. Пілдер үнемі жейтін өсімдіктер туралы мәліметтер алғаш рет жүйелендірілді. Деректерді жинау үшін жергілікті тұрғындар мен мамандардың ұзақ мерзімді бақылаулары, сондай-ақ арнайы әзірленген сауалнама қолданылды, оған сегіз адам қатысты.

Дәрілік қасиеті бар өсімдіктерді пайдалану

Зерттеу нәтижесінде пілдердің жергілікті халық дәрілік деп санайтын өсімдіктерді жиі жейтіні анықталды. Барлығы 39 табиғи ресурс тіркелді: 35 өсімдік түрі және төрт түрлі топырақ, минералдар мен саз. Олардың 34-і халық медицинасында қолданылады, ал 25-і «піл дәрісі» деп анықталды. Бұрынғы зерттеулер бұл өсімдіктердің кейбірінде қабынуға қарсы, бактерияға қарсы және паразитке қарсы қасиеттер бар екенін көрсетті.

«Піл дәрілерін» анықтау критерийлері

Табиғи ресурстар бірнеше санатқа бөлінді. «Піл дәрілеріне» тек мынадай бірнеше шартқа сай келетіндері жатқызылды: пілдер оларды ауру белгілерімен іздейді, жануарлар белгілі бір өсімдікке арнайы барады, дәл сол дәрілік деп саналатын бөлігін (әдетте дәмсіз, жеуге қолайсыз және калориясы аз) пайдаланады, мұны аз мөлшерде, әдеттен тыс уақытта немесе ерекше тәсілмен жасайды.

Нәтижесінде «піл дәрілеріне» сегіз өсімдік жатқызылды: ағаш алоэ (Aloe arborescens), натальдық фикус (Ficus natalensis), бородатый колеус (Coleus barbatus), франкоевтар тұқымдасы өкілдері (Bersama abyssinica), мальва тұқымдасы (Dombeya burgessiae, Dombeya rotundifolia, Dombeya torrida subsp. torrida) және лавр тұқымдасы (Kuloa usambarensis).

Білімді беру және минералдық ресурстарды пайдалану

Піл аналықтарының кейде өз төлдеріне дәрілік қасиеті бар деп саналатын өсімдіктерді арнайы беретіндігі айтылады. Бұл зерттеу аясында мұндай жағдайлар тікелей тіркелмеген, сондықтан бұл мінез-құлықты растау үшін бейнематериалдар жинау жалғасуда.

Өсімдіктерден бөлек, пілдер осы аймақтағы үңгірлерден минералдық ресурстарды да пайдаланады. Барлық сұралғандар мұндай мінез-құлықты растады. Зерттеушілердің пікірінше, саз, топырақ және минералдар асқорыту жүйесін қорғауға және микроэлементтер көзі ретінде қызмет етеді. Алайда бұл мінез-құлық өзін-өзі емдеу деп саналмайды, ал пайдаланылатын ресурстар «дәрі» деп есептелмейді.

Зерттеудің түрді сақтау үшін маңызы

Бұл — осы аймақта африкалық пілдердің өзін-өзі емдеуі туралы мәліметтерді жүйелеген алғашқы зерттеу. Жануарлардың рационын терең түсіну түрді сақтау шаралары үшін маңызды. Егер пілдер өсімдіктерді тек азық ретінде ғана емес, дәрі ретінде де пайдаланса, олардың мекендеу ортасын құруда осы факторды ескеріп, тиісті жағдай жасау қажет.