JNeurosci журналында жарияланған жаңа зерттеу туылмағанға дейінгі оқиғалардың ми мен ересек өмірдегі мінез-құлықтың қалыптасуына қалай әсер ететінін көрсетеді. Висконсин-Мэдисон университетінен Мэри Шнайдер мен Александр Конверса жетекшілік еткен пәнаралық топ жүктілік кезінде алкоголь мен күйзелістің макак-резус ұрпағының ересек жасқа жеткендегі жағдайына қалай ықпал ететінін зерттеді.

Зерттеу барысы

Экспериментте жүкті макак-резустар бірнеше топқа бөлінді: бір бөлігі орташа мөлшерде алкоголь алды, екіншілері жеңіл күйзеліске ұшырады, ал үшіншілері екі әсерді қатарынан бастан кешірді. Ұрпақ ересек жасқа жеткенде, ғалымдар олардың миындағы дофамин жүйесіндегі өзгерістерді зерттеп, жануарлардың алкогольді қалай тұтынатынын бағалады.

Негізгі нәтижелер

Зерттеу нәтижесінде, пренатальды алкоголь мен күйзеліс әсері ересек макакалардың дофамин жүйесінде өзгерістерге әкелетіні анықталды. Туылмай тұрып алкогольге ұшыраған маймылдар ересек жасында алкогольді тезірек тұтына бастады. Айта кетерлігі, алкогольді алғаш рет ішкенге дейінгі дофамин жүйесінің көрсеткіштері кейінгі ішімдік мінез-құлқын болжауға мүмкіндік берді. Бұл деректер адамдардағы алкогольге тәуелділікті зерттеу нәтижелерімен сәйкес келеді және мидағы кейбір айырмашылықтар проблемалық ішімдік басталмай тұрып-ақ болуы мүмкін екенін көрсетеді.

Жеке айырмашылықтар мен салдарлар

Ересек ұрпақ алкогольді тұтынған сайын, зерттеушілер дофамин жүйесінде қосымша өзгерістерді байқады, бұл өзгерістер әр жануарда әртүрлі болды және ішімдік мөлшеріне әсер етті. Топтың пікірінше, мидың алкогольге жеке реакциялары кейбір жануарларда қалыпты тұтынудан тәуелділікке өтуге ықпал етуі мүмкін.

Практикалық маңызы мен ұсыныстар

Авторлар алынған деректер жүктілік кезінде алкоголь тұтыну ұсынылмайтынын растайды, себебі пренатальды әсер болашақта денсаулыққа зиян мінез-құлық үлгілерімен байланысты. Пренатальды күйзеліс пен ересек кездегі алкоголь тұтыну арасында тікелей байланыс анықталмаса да, зерттеушілер күйзелістің басқа мінез-құлық аспектілеріне әсер етуі мүмкін екенін атап өтеді, бұл зерттеуде қарастырылмаған.

Сондай-ақ, эксперименттік дизайн алкоголь мен күйзелістің адамдағы әсеріне барынша жақындатылған, бұл нәтижелердің клиникалық маңыздылығын арттырады және жануарлардан адамға алынған деректерді қолдануға мүмкіндік береді.