Орегон штатындағы үңгірлерден табылған жәдігерлер шамамен 12 мың жыл бұрын мұз дәуірінің қатал жағдайында өмір сүрген адамдардың тұрмыс-тіршілігі мен киіну тәсілдеріне жарық түсіреді. Археологтардың ерекше назарын өсімдік талшықтары мен жүннен жасалған жіппен тігілген бұғы терісінің бір бөлігі аударды. Бұл тігін технологиясын қолданудың ең көне белгілі мысалы саналады.

Ашылу тарихы

1958 жылы әуесқой археолог Джон Коулз Орталық Орегондағы Кугар-Маунтин үңгірінде қазба жұмыстарын жүргізіп, көптеген жәдігерлерді сақтап қалды. Ол қайтыс болғаннан кейін, 1980-жылдары бұл артефактілер Кламат-Фолс қаласындағы Фауэлл музейіне тапсырылып, әлі күнге дейін сонда сақтаулы.

Жаңа зерттеу

Шамамен жеті онжылдықтан кейін америкалық антропологтар Коулз жинағын және жақын маңдағы Пейссли үңгірлерінен табылған заттарды мұқият зерттеді. Олардың арасында көне жіптер, инелер мен тері бөліктері бар. Зерттеу нәтижелері Science Advances журналында жарияланды.

Кугар-Маунтин мен Пейссли үңгірлері – кейінгі плейстоцен дәуірінің археологиялық ескерткіштері. Көптеген табылған заттар шамамен 12 мың жыл бұрын, Солтүстік жартышарда күрт суыту болып, ірі жануарлар жойылып кеткен жас Дриас кезеңіне жатады. Органикалық материалдар сирек сақталатындықтан, адамдардың климаттың өзгеруіне қалай бейімделгені туралы мәліметтер өте аз. Алайда Орталық Орегонның құрғақ климаты үңгірлерде қалған артефактілердің мыңдаған жылдар бойы сақталуына мүмкіндік берді.

Табылған заттардың ерекшеліктері

Үңгірлерден табылған коллекцияда түрлі заттар бар: талшықты жіптер, тері жолақтары, көзді сүйек инелер және ең маңыздысы – тігін қолданылған бұғы терісінің көне үлгісі.

Зерттеушілер бұл фрагменттің киімнің бір бөлігі болғанын нақты айту қиын екенін, бірақ оның жүннен тазартылып, шетіне өсімдік талшықтары мен жануар жүнінен жасалған жіппен тігілген өңделген тері екенін атап өтеді. Жіп терінің үлкен бөлігінің шетін бойлай өтіп, кейін жеке шағын бөлікке өтіп, жіптің ұшы тартылып кетпеуі үшін түйінделген. Ғалымдардың пікірінше, бұл зат киімнің жиегі, мокасин, сөмке, контейнер немесе тіпті жылжымалы баспананың бір бөлігі болуы мүмкін.

Жас мөлшері мен маңызы

Радиокөміртекті талдау бұл тері бөлігінің жасы шамамен 12 600–12 050 жыл екенін көрсетті. Зерттеушілердің айтуынша, бұл табылым адамдардың климаттың суытуына бейімделе бастағанын көрсетеді. Оларға жылырақ, тығыз әрі денеге қонымды киім қажет болды, оны олар сүйек инелер мен өсімдік талшықтарынан өрілген жіптердің көмегімен тіккен. Бұған сондай-ақ кейінгі плейстоцен дәуіріндегі тұрақтардан табылған көптеген сүйек инелерінің санының климат жылынған сайын азайғаны да дәлел бола алады.