Адам өкпесіз өмір сүре алмайды, алайда медициналық тәжірибеде бір науқас бұл ағзасыз 48 сағат өмір сүрген жағдай тіркелген.

Клиникалық жағдайдың сипаттамасы

Med медициналық журналында ауыр инфекция салдарынан екі өкпесі де алынып тасталған науқас туралы ақпарат жарияланды. Өмірін сақтау үшін қос өкпе трансплантациясы жасалғанға дейін жасанды өкпе жүйесі қолданылды. Бұл жағдай донорлық ағзаларды күтіп жатқан ауыр халдегі науқастардың өмірін уақытша қолдауға болатынын көрсетеді.

Аурудың барысы

Науқаста жедел респираторлық дистресс-синдромның (ЖРДС) ауыр түрі дамып, ағзалар қызметі бұзылды. Ауруханаға түскеннен кейін жүрегі тоқтап, жүрек-өкпе реанимациясы жүргізілді. Инфекция өкпе тінін толықтай зақымдап, ағзаны қалпына келтіру мүмкін болмады. Мұндай жағдайларда әдетте өлімге әкеледі.

Науқас 33 жастағы ер адам болған, оның ауруы тұмаудан басталып, бактериялық пневмониямен асқынған. Жағдайы нашарлап, өкпе, жүрек және бүйрек қызметі тоқтады. Өмір сүрудің жалғыз мүмкіндігі қос өкпе трансплантациясы болды.

Хирургиялық араласу және жасанды өкпе

Науқастың өкпелері қайтымсыз зақымданып, инфекцияның таралуына себеп болды. Бірақ оның жағдайы дереу трансплантация жасауға мүмкіндік бермеді, сондықтан алдымен тұрақтандыру қажет болды. Өмірін сақтау үшін жасанды өкпе жүйесі қолданылып, ол уақытша алынған ағзаның қызметін атқарды: қанды оттегімен қанықтырып, көмірқышқыл газын шығарып, қан айналымын қамтамасыз етті, жүрек пен басқа ағзалардың жұмысын қолдады.

Зақымдалған өкпелер алынғаннан кейін науқастың жағдайы жақсарды: қан қысымы тұрақтанып, ағзалар қалпына келе бастады, инфекция бақылауға алынды. Екі тәуліктен соң донорлық өкпелер табылып, қос өкпе трансплантациясы сәтті өтті. Операциядан кейін екі жылдан астам уақыт өткен соң науқас толыққанды өмір сүріп, өкпесі қалыпты жұмыс істеп жатыр.

Өкпенің қайтымсыз зақымдануы туралы жаңа деректер

Өкпе трансплантациясы әдетте интерстициалды өкпе аурулары немесе муковисцидоз сияқты созылмалы ауруларда жасалады. Бұрын ауыр ЖРДС кезінде өкпені қолдаушы терапия арқылы қалпына келтіруге болады деп есептелген. Алайда алынған өкпелерді зерттеу айқын тыртықтану мен иммундық жүйенің зақымдануын көрсетті, бұл тіннің қалпына келуінің мүмкін еместігін дәлелдейді.

Алғаш рет молекулалық деңгейде кейбір науқастардың өмір сүруі үшін қос өкпе трансплантациясы қажет екені расталды.

Әдістің болашағы

Қазіргі уақытта мұндай операциялар тек қажетті ресурстары мен тәжірибесі бар мамандандырылған медициналық орталықтарда ғана мүмкін. Болашақта жасанды өкпе жүйелері кеңінен қолданылады деп күтілуде және донорлық ағзаларды күтіп жатқан науқастардың өмірін қолдауға мүмкіндік береді.

Клиникалық тәжірибеде жас науқастардың көп жағдайда трансплантация ем ретінде қарастырылмағандықтан қайтыс болатыны байқалады. Вирустар немесе инфекциялар салдарынан өкпе ауыр зақымданғанда, тіпті жедел жағдайларда да трансплантация өмірді сақтап қалуы мүмкін.