Дермицидин: тұмау вирустарынан табиғи қорғаныс
Дермицидин ақуызы тер бездері арқылы бөлініп шығады және тұмау вирусы мен басқа да тыныс жолдарының инфекцияларының көбеюін тежей алады. Бұл заттың жоғары концентрациясы ауруларға төзімділікпен және айқын белгілердің болмауымен байланысты.
Salus
Тер бездері шығаратын антимикробтық пептид вирустарға қарсы белсенділік көрсетеді, атап айтқанда, тұмау вирусының көбеюін тежеуге қабілетті. Зерттеулер кейбір адамдардың биологиялық сұйықтықтарында бұл заттың концентрациясы бастапқыда жоғары болатынын, бұл оларға тұмауды айқын белгілерсіз өткеруге мүмкіндік беретінін көрсетті.
Дермицидиннің қасиеттері
Дермицидин — тер бездерінде синтезделетін, DCD генімен кодталатын ақуыз. Шамамен 25 жыл бұрын дермицидиннің бактерияларға және саңырауқұлақтарға қарсы қасиеттері бар екені анықталған. Тер құрамында және, тиісінше, тері бетінде үнемі болатындықтан, дермицидин туа біткен иммунитеттің құрамдас бөлігі ретінде ағзаны бактериялық және саңырауқұлақтық инфекциялардан қорғауда маңызды рөл атқарады.
Вирусқа қарсы белсенділігі
Соңғы зерттеулер дермицидиннің қорғаныш қызметі тек бактериялар мен саңырауқұлақтарға ғана емес, вирустарға да таралатынын көрсетті. Бұл ақуыз жедел респираторлық вирустық инфекциялардың (ЖРВИ) қоздырғыштарының, соның ішінде тұмау вирусы, қызылша вирусы және OC43 коронавирусының көбеюін тежеуге қабілетті екені анықталды. Респираторлық вирустар ағзаға жоғарғы тыныс жолдары арқылы еніп, мұрын, қойнау, тамақ, көмей, кеңірдек, бронх және өкпе шырышты қабықтарын зақымдайды.
Эксперименттік деректер
Зертханалық жағдайда (in vitro) дермицидин тұмау вирусының барлық сыналған штамдарын, сондай-ақ қызылша вирусы мен OC43 коронавирусын тиімді тежеген. Лабораториялық тышқандарға (in vivo) жүргізілген тәжірибелерде дермицидин тұмау вирусының ағзада таралуын болдырмаған.
Әсер ету механизмі
Дермицидиннің вирусқа қарсы жаңа әсер ету механизмі анықталды. Ақуыз тұмау вирусының жасушаға енуі үшін қажетті негізгі ақуыз — гемагглютининмен байланысады. Бұл өзара әрекеттесу гемагглютинин құрылымының өзгеруіне әкеліп, вирустың жасуша мембранасымен қосылып, инфекцияны бастауының алдын алады. Осылайша, вирус жасушаға енбей тұрып-ақ белсенділігін жоғалтады.
Бұл механизм тұмауға қарсы көптеген вирусқа қарсы препараттардың әсерінен ерекшеленеді, өйткені олар басқа вирус ақуызы — нейраминидазаны тежейді. Әртүрлі штамдардағы нейраминидаза құрылымының айырмашылықтары вирустың препараттарға төзімді болуына әкеліп, олардың тиімділігін төмендетеді. Ал дермицидин гемагглютининнің штамдар арасында іс жүзінде өзгермейтін жоғары консервативті бөлігімен байланысады, бұл тұмау вирусының әртүрлі нұсқаларынан қорғануды қамтамасыз етеді. Ұқсас механизм басқа респираторлық вирустарға, мысалы, қызылша вирусы мен коронавирустарға да таралуы мүмкін деп болжануда.
Дермицидин концентрациясы және инфекцияларға төзімділік
Дермицидин тек терде ғана емес, респираторлық вирустардың негізгі ену нүктелеріндегі басқа биологиялық сұйықтықтарда — мұрын-жұтқыншақ бөлінділерінде, сілекейде және көз жасында да анықталады. ЖРВИ кезінде осы сұйықтықтардағы дермицидин концентрациясы айтарлықтай артады. ЖРВИ-ге төзімді және әдеттегі белгілері жоқ адамдарда биологиялық сұйықтықтардағы дермицидиннің негізгі деңгейі респираторлық вирустық инфекцияларға бейім адамдарға қарағанда алты есе жоғары болған.
Қолдану перспективалары
Алынған деректер дермицидиннің респираторлық вирустық инфекцияларға қарсы туа біткен иммундық қорғаныстың бірінші желісінің бөлігі екенін растайды. Бұл ақуыз осындай аурулармен күресудің жаңа стратегияларын әзірлеу үшін перспективалы кандидат ретінде қарастырылуда.
