Жаңа деректер эволюция барысында вирустардан қорғанудың кем дегенде екі тәуелсіз механизмі қалыптасқанын көрсетеді. Бұл жаңалық иммундық жүйенің дамуы туралы түсініктерді түбегейлі өзгертеді және жаңа дәрілік заттарды іздеуге мүмкіндік береді.

Теңіз анемондарын зерттеу

Теңіз анемондары немесе актиниялар — қаңқасы жоқ жыртқыш омыртқасыздар. Олар теңіз түбінде баяу қозғалатын өмір салтын ұстанады, сыртқы түрі гүлдерге ұқсайды және медузалар мен маржандардың жақын туыстары болып табылады. Биологтар анемондарды зерттеу үшін таңдады, себебі бұл ағзалар адаммен ортақ эволюциялық тармақтан 600 миллион жылдан астам бұрын бөлініп кеткен.

Адам мен басқа омыртқалыларда вирустармен кездескенде иммундық жауапты іске қосуда MAVS ақуызы маңызды рөл атқарады. Ғалымдар бұл механизм қаншалықты көне екенін анықтауға тырысып, анемондарда CARDIB деп аталатын ұқсас ақуызды тапты. Бастапқыда оның қорғаныс қызметі MAVS сияқты деп болжанғанымен, кейінгі тәжірибелер басқа нәтижелер көрсетті.

CARDIB ақуызының рөлі

Зерттеу барысында CARDIB ақуызы қалыпты жағдайда иммунитетті белсендірмей, керісінше оны басатыны анықталды. Бұл функцияны тексеру үшін ғалымдар CRISPR технологиясын қолданып, кейбір анемондардан CARDIB генін алып тастады. Нәтижесінде бұл ақуызсыз ағзалардың инфекцияларға қарсы тұру қабілеті күрт төмендеп, вирустар әлдеқайда жылдам көбейе бастады. Бұл CARDIB ақуызы иммундық жауапты дұрыс реттеу және қажетті деңгейде іске қосу үшін қажет екенін, онсыз қорғаныс жүйесі тиімді жұмыс істей алмайтынын көрсетеді.

Табиғи ортадағы тәжірибе

Алынған деректерді растау үшін өзгертілген анемондарды аквариумнан Оңтүстік Каролинадағы теңіз суы бар ашық эксперименттік резервуарларға көшірді, онда олар жабайы вирустар мен микроағзалардың алуан түрімен кездесті. Бірнеше күн ішінде CARDIB ақуызы жоқ анемондарда олардың жабайы туыстарымен салыстырғанда вирустық бөлшектер әлдеқайда көп жиналды.

Ашылымның маңызы

Тәжірибе табылған биохимиялық жолдың табиғи ортада жануарлардың тірі қалуы үшін аса маңызды екенін және вирустармен күресте эволюциялық шешімдердің әртүрлілігін көрсететінін дәлелдеді.