Жұмбақ гүріл адамның есту елесі болып шықты
Халықаралық зерттеулер көрсеткендей, миллиондаған адам еститін жұмбақ төмен жиілікті гуіл көбінесе сыртқы дыбыс емес, адамның есту жүйесіндегі ішкі шу болып табылады. Бұл құбылыс адамның есту қабілетінің ерекшеліктерімен байланысты.
Cursus
Ұзақ уақыт бойы әлемнің түкпір-түкпірінде төмен жиілікті гуіл тіркеліп отырды, оның көзін сыртқы құрылғылар арқылы анықтау мүмкін болмады. Көп жағдайда бұл құбылыс адамның есту аппаратында пайда болатын ерекше шуға байланысты екені анықталды. Бұл тұжырымға осы құбылыстың табиғатын зерттеген ғалымдар келді.
Алғаш рет жұмбақ гуіл 1970-жылдары Ұлыбританияның Бристоль қаласында байқалды, кейін ол туралы хабарлар АҚШ-тан, Скандинавиядан және басқа аймақтардан түсе бастады. Статистика бойынша, бұл құбылысты жер шары халқының 2%-дан 4%-ға дейінгі бөлігі сезінеді.
Гуіл көбіне ғимарат ішінде және түнгі тыныштықта айқын естіледі, адамдарға физикалық жайсыздық пен ішкі діріл сезімін тудырады. Дыбыстың сыртқы техногендік көздерін іздеу нәтиже берген жоқ.
Бұл құбылыстың табиғатын зерттеу үшін Норвегия ғылым және технология университетінің зерттеушілер тобы гуілге шағымданған адамдардың есту аппаратын мұқият тексерді. Зерттеу нәтижелері PLOS One ғылыми журналында жарияланды.
Жұмыс барысында екі негізгі гипотеза тексерілді: қатысушыларда төмен жиілікті тербелістерді қабылдай алатын аса сезімтал есту қабілетінің болуы және ішкі құлақтың дыбыс шығару мүмкіндігі (отоакустикалық эмиссия). Екі гипотеза да расталмады. Тек екі адамда ғана тиісті жиілік диапазонына аздаған сезімталдық анықталды, ал қатысушылардың басым бөлігі қалыпты тест нәтижелерін көрсетті. Есту жолдарындағы сезімтал микрофондар арқылы жүргізілген өлшеулер де құлақ шығаратын нақты дыбыстық тербелістерді анықтамады.
Зерттеудің негізгі қорытындысы — жұмбақ гуіл адамның есту аппаратында пайда болатын субъективті төмен жиілікті тиннитус, яғни сырттан келмейтін елес шу. Өте төмен жиілігіне байланысты ми бұл ішкі сигналды сыртқы объектілерден, мысалы, жұмыс істеп тұрған қозғалтқыштан, желдеткіштен немесе жылу насосынан шыққан нақты діріл ретінде қабылдайды. Сирек жағдайда нақты техногендік шу болуы мүмкін, бірақ гуілдің жаппай таралуы адамның есту жүйесінің ерекшеліктерімен байланысты.
