Псилоцибинді бір реттік қабылдау ми белсенділігінде бірнеше аптаға созылатын өзгерістерге әкелуі мүмкін. Мұндай тәжірибеден кейін пайда болатын терең түсінік ұзақ мерзімді әл-ауқаттың жақсаруымен байланысты.

Псилоцибиннің миға әсері

Сан-Францискодағы Калифорния университеті мен Лондондағы Империялық колледжде жүргізілген зерттеулер псилоцибиннің бір реттік дозасы — «сиқырлы саңырауқұлақтарда» болатын психоактивті зат — мида айтарлықтай физикалық өзгерістер тудыра алатынын көрсетті, бұл өзгерістер бір айға дейін байқалады. Зерттеуге бұрын психоделиктерді қолданбаған, психикалық дені сау ересектер қатысты. Оларда психикалық бұзылулар болмағанымен, алынған деректер псилоцибиннің депрессия, мазасыздық және тәуелділіктерді емдеудегі терапиялық әлеуетін түсіндіре алады.

Ғалымдар уақытша «энтропияның» — нейрондық белсенділіктің әртүрлілігі мен болжамсыздығының — артуына назар аударды. Нәтижелер көрсеткендей, ми белсенділігінің әртүрлілігі психологиялық инсайттарға ықпал етуі мүмкін, ал психоделиктік тәжірибе псилоцибиннің ұзақ мерзімді әсерлерінде маңызды рөл атқарады. Жоғары доза қабылдағаннан кейінгі минуттар мен сағаттарда энтропияның айқын өсуі келесі күні эмоционалды инсайттың күшеюімен байланысты болды. Айтарлықтай инсайт алған қатысушылар бір айдан кейін әл-ауқатының жақсарғанын жиі хабарлады.

Зерттеу әдістері

Ми белсенділігі, байланысы және құрылымын зерттеу үшін әртүрлі әдістер қолданылды. Өлшеулер псилоцибин қабылдауға дейін, тәжірибе кезінде және бір айдан кейін жүргізілді. 28 еріктінің психикалық бұзылулары болмағандықтан, зерттеушілер әдеттегі клиникалық топтарға қарағанда кеңірек тесттер жүргізе алды.

Эксперименттің бірінші кезеңінде қатысушыларға плацебо ретінде қарастырылатын 1 мг псилоцибин берілді. Ми белсенділігі электроэнцефалография (ЭЭГ) арқылы бақыланды. Келесі апталарда психологиялық инсайт, әл-ауқат және когнитивті қабілеттер бағаланды. Сондай-ақ, ми белсенділігін зерттеу үшін функционалды МРТ (фМРТ), ал ми аймақтары арасындағы байланыстарды талдау үшін диффузиялық тензорлық томография (ДТТ) қолданылды.

Плацебодан бір ай өткен соң, қатысушыларға айқын психоделиктік тәжірибе тудыратын 25 мг псилоцибин дозасы енгізілді. Трип кезінде ми белсенділігі қайтадан ЭЭГ арқылы тіркелді, ал келесі апталарда сол психологиялық және визуализациялық тесттер қайталанды. Мұндай дизайн толық психоделиктік дозаның әсерін 1 мг плацебомен салыстыруға мүмкіндік берді.

Ми энтропиясының өзгерістері

25 мг псилоцибин қабылдағаннан кейінгі 60 минут ішінде ЭЭГ ми энтропиясының өскенін көрсетті, бұл заттың әсерінен ақпараттың кең ауқымын өңдеу мен генерациялауды білдіреді. Бір айдан кейін ДТТ зерттеуі жүйке трактілерінің тығызырақ әрі бүтін болғанын анықтады. Бұл үлгі әдетте қартаюмен байланысты жүйке трактілерінің сиреуіне қарама-қарсы.

Зерттеушілер бұл құрылымдық өзгерістерді толық түсіну үшін қосымша зерттеулер қажет екенін атап өтеді, бірақ бұл нәтижені психоделиктердің мида ұзақ мерзімді өзгерістер тудыруының бұрын байқалмаған белгісі деп санайды.

Инсайт пен әл-ауқаттың ұзақ мерзімді әсерлері

25 мг псилоцибин қабылдағаннан кейінгі келесі күні 28 қатысушының 27-сі бұл тәжірибені өміріндегі ең ерекше сананың күйі деп сипаттады. Қалған қатысушы оны ең ерекше бес тәжірибесінің қатарына қосты. Қатысушылар 25 мг дозадан кейін 1 мг плацебомен салыстырғанда әлдеқайда күшті психологиялық инсайт алғанын айтты.

Жоғары дозадан кейін екі және төрт апта өткенде әл-ауқат көрсеткіштері жақсарды. Бағалау «Мен болашаққа оптимизммен қараймын» және «Мен қиындықтарды жақсы еңсеремін» сияқты тұжырымдарға жауаптарды қамтыды. Эксперименттен бір ай өткен соң қатысушылар когнитивті икемділік тестінде — ойлауды бейімдеу және өзгеретін ақпаратқа жауап беру қабілетінде — жақсы нәтижелер көрсетті.

Инсайт, энтропия және әл-ауқат арасындағы байланыс

Псилоцибин қабылдағаннан кейін алғашқы минуттар мен сағаттарда ми энтропиясының ең көп өскен қатысушылары келесі күні айтарлықтай инсайт алғанын жиі атап өтті. Бұл инсайттар өз кезегінде бір айдан кейін әл-ауқаттың айқын жақсаруының көрсеткіші болды. Ғалымдар психологиялық инсайттың кейінгі әл-ауқаттың жақсаруына ықпал ететінін анықтады.

Алынған деректер дәрігерлерге психикалық бұзылулары бар науқастарға псилоцибин дозасын дәлірек таңдауға көмектесуі мүмкін — мысалы, ми энтропиясының жеткілікті деңгейін және маңызды инсайтты тудыру үшін, бірақ шамадан тыс қарқынды тәжірибеден аулақ болу үшін.

Қолдану перспективалары

Зерттеу нәтижелері псилоцибиннің әсер ету механизмдері мен психикалық ауруларды емдеудегі әлеуетін түсінуді кеңейтеді. Психоделиктік тәжірибе мен онымен байланысты ми белсенділігінің өзгерістері психоделиктік терапияның негізгі құрамдас бөліктері екені анықталды.