Кейбір адамдар масаларды магнитше өзіне тартып, басқаларға қарағанда олардың шағуынан жиі зардап шегеді. Бұл құбылыстың себептері туралы ғылыми консенсус әлі жоқ, зерттеулер бұл бағытта жалғасуда. Жақында Нидерланды мамандары Lowlands музыкалық фестивалінде тәжірибе жүргізіп, адамдардың қандай әдеттері мен ерекшеліктері масаға тартымды ететінін анықтауға тырысты.

Тәжірибе қалай өтті

Зерттеушілер адамның масаға тартымдылығына жеке гигиена, өмір салты және тіпті алкогольді тұтыну әсер етуі мүмкін деп болжады. Бұл гипотезаны тексеру үшін микробиолог Феликс Хол және оның Радбауд университетінің медициналық орталығындағы әріптестері Lowlands фестивалінің қонақтарын тәжірибеге қатысуға шақырды. Бұл фестиваль жыл сайын Биддингхёйзенде өтіп, ондаған мың адамды жинайды.

Тәжірибе 2023 жылдың 18-20 тамызы аралығында арнайы жабдықталған зертханада, төрт жүк контейнерінен құралған кешенде өтті. Фестивальдің шамамен 60 мың қонағының ішінен 500-ге жуық адам ерікті болуға келісті.

Деректер жинау және тартымдылық тесті

Қатысушылар анонимді түрде сауалнама толтырып, өз әдеттері, тамақтану, жеке гигиена, алкогольді тұтыну және басқа да мәліметтер туралы айтты, соның ішінде түнді жалғыз немесе біреумен өткізген-өткізбегенін көрсетті. Сондай-ақ олардың дене температурасы өлшеніп, алкотестер арқылы тыныстағы алкоголь деңгейі анықталды.

Содан кейін еріктілер масаға тартымдылық тестінен өтті: олар қолын арнайы контейнерге салды, онда безгек масаларының аналықтары (Anopheles) болды. Контейнер масаларға адамның иісін сезуге мүмкіндік берді, бірақ шағуға жол бермеді. Тест алдында қатысушылардан контейнердің тесіктеріне үрлеу сұралды, осылайша масалар олардың тынысын да сезе алды. Процедурадан кейін адамдардың терісінен микробиом талдауы үшін жағынды алынды.

Зерттеу нәтижелері

Бүкіл процесс видеоға түсіріліп, масалардың әр қатысушыны қанша рет шағуға тырысқанын дәл есептеуге мүмкіндік берді. Бұл деректер сауалнамалар мен талдау нәтижелерімен салыстырылды.

Нәтижесінде масалар көбіне сыра ішкен, каннабис шеккен немесе төсегін басқа біреумен бөліскен адамдарға көбірек шабуылдағаны анықталды. Ал жуырда душ қабылдаған немесе күннен қорғайтын крем қолданғандар масаларға азырақ тартымды болған.

Зерттеушілер әзілмен: «Масаларға гедонистер ұнайтын сияқты», – деп атап өтті, яғни ләззатқа ұмтылатын адамдар.

Мүмкін түсіндірмелер мен шектеулер

Масалар сыра ішетіндерді жиі таңдағанымен, мәселе, бәлкім, сусынның өзінде емес. Феликс Холдың пікірінше, мұндай қатысушылар көбірек билеген болуы мүмкін, бұл олардың иісінің қарқындылығына және сәйкесінше масаға тартымдылығына әсер етуі ықтимал.

Алайда, іріктеудің ерекшеліктеріне байланысты (фестивальге қатысушылар, әдетте, орташа адамға қарағанда жас әрі дені сау) адамның масаға «магнит» болуына не себеп болатыны туралы түпкілікті қорытынды жасауға әлі ерте. Бұған дейін ғалымдар масаға тартымдылықты басқа факторлармен, мысалы, терідегі карбон қышқылдарының көп бөлінуімен байланыстырған.