Масалардың талғамындағы айырмашылықтарды зерттеу

Шаққан жиіліктегі айырмашылықтардың себептері

Зерттеулер көрсеткендей, масалар адамдарды әртүрлі жиілікпен шағады, бұл жәндіктің түріне байланысты. Барлық маса түрлеріне бірдей тартымды адамдар болмайды. Әр маса түрі адамның терісіндегі ерекше иістер мен микробтардың үйлесіміне жауап береді.

Иіс пен тері микробиомының әсері

Көптеген адамдар масалардың өздерін басқаларға қарағанда жиі немесе сирек шағатынын байқайды. Бұрын бұл айырмашылықтар терідегі бактериялар мен адамның жеке тән иісімен байланысты екені анықталған. Терідегі микробтар терді өңдеп, оны ұшпа органикалық қосылыстарға айналдырады, ал масалар осы заттарды құрбанын табу үшін пайдаланады.

Зерттеу ерекшеліктері

Жаңа зерттеуде қауіпті ауруларды тарата алатын үш маса түрі зерттелді: сары безгек масасы (Aedes aegypti), азиялық жолбарыс масасы (Aedes albopictus) және Батыс Ніл вирусын тасымалдаушы Culex quinquefasciatus масасы. Экспериментке 119 ерікті қатысты. Екі маса түрі үшін қатысушылар қолын арнайы камераға салды, ал үшінші түр үшін иіс нейлон жеңдер арқылы жиналды, оларды қатысушылар қолында ұстады.

Иістер газды хроматография әдісімен, ал тері микробтарының құрамы ДНҚ талдауы арқылы анықталды.

Эксперимент нәтижелері

Анализ нәтижесінде бірде-бір адам үш маса түріне бірдей тартымды болмағаны анықталды. Ешбір қатысушы барлық түрлер үшін бір уақытта ең тартымды 10% қатарына енбеді. Aedes aegypti түрі ер адамдарды сәл көбірек шаққан, ал басқа түрлер жынысына мән бермеген.

Екі маса түрі терісінде көп циклді спирттер мен монотерпендер (өсімдік иісі бар, эфир майларында жиі кездесетін заттар) бар адамдарға сирек ұшқан. Ал үшінші түр, Aedes albopictus, керісінше, адамға тән ерекше иістер — кетондарды ұнатқан.

Микробиомның рөлі

Бактериологиялық талдау қатысушылардың терісінде 246 түрлі микроб түрін анықтады. Сары безгек масасы сирек шаққан адамдардың терісінде Pseudomonas aeruginosa бактериясы көп болған. Ең тартымды адамдардың терісінде бұл бактерия болмаған.

Қорытынды және болашағы

Эксперимент әр маса түрі құрбанын табу үшін өзіндік химиялық маркерлер жиынтығын пайдаланатынын растады. Бір түрді үркітетін зат басқа түрді тарта алады. Бұл мәліметтер адамның тері микробиомын ескере отырып, әртүрлі жәндіктерден қорғайтын жаңа құралдар жасауға көмектесуі мүмкін.