Бетельгейзе өзінің тегіс емес бетінің құпияларын ашты
Жуырда ALMA радиотелескопы арқылы жүргізілген Бетельгейзе жұлдызының бақылаулары оның бетінде ерекше бұдырлар мен плазманың қозғалысына байланысты ыстық аймақтардың бар екенін анықтады. Бұл ерекшеліктер жұлдыздың эволюциясының соңғы кезеңдеріне жақындап қалғанын көрсетеді, ал болашақта ол аса жаңа жұлдыз ретінде жарқ етуі мүмкін.
Cursus
Бетельгейзе — Орион шоқжұлдызында орналасқан қызыл аса алып жұлдыз, ол ALMA радиотелескопының көмегімен зерттелді. Бұл зерттеулер жұлдыздың беті Күннің бетінен айтарлықтай өзгеше екенін көрсетті.
Бетельгейзе астрономдарға ғасырлар бойы белгілі және жиі зерттеу нысанына айналады. Жұлдыздың серігі бар екені расталғанымен, жаңа бақылаулар Бетельгейзенің өзінде ерекше пішін барын анықтады.
ALMA арқылы жүргізілген зерттеулер барысында жұлдыздың беті тегіс емес екені және екі ыстық аймақ бар екені анықталды. Мамандардың пікірінше, бұл ерекшеліктер жұлдыз эволюциясының соңғы кезеңдерімен байланысты болуы мүмкін.
Бетельгейзе өз ядросындағы сутегінің қорын тауысып қойған. Оның массасы Күннен шамамен 20 есе, ал радиусы Күн радиусынан 800 есе үлкен. Бетінің тегіс еместігі, мүмкін, аса алып жұлдыздың ішінде ыстық плазманың қозғалысынан туындайды.
Плазманың қозғалысы жұлдыз атмосферасында соққы толқындарын тудырып, оның бетін бұдырлы етеді. 2023 және 2015 жылдары алынған суреттерді салыстыру нәтижесінде, ыстық аймақтардың бірі кемінде жеті жыл бойы сақталғаны анықталды.
Бетельгейзенің атмосферасы да зерттелді, оның температурасы шамамен 2030 градус Цельсийді құрайды. Бұл жұлдыз ғалымдардың назарын өзіне аударады, себебі ол кез келген сәтте аса жаңа жұлдызға айналып, аспанда ерекше құбылыс тудыра алады және әрі қарай зерттеулерге бірегей мүмкіндік береді. Бұл оқиғаның нақты уақыты белгісіз — ол жақын болашақта да, мыңдаған жылдан кейін де орын алуы мүмкін.
