АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек сапасын санитарлық бақылау басқармасы (FDA) алғаш рет ұйқыбездің кеш сатыдағы аденокарциномасын емдеуге арналған тікелей әсер ететін препаратты мақұлдады. Бұл ауру ең агрессивті әрі өлімге әкелетін ісік түрлерінің бірі болып саналады. Препаратты қолдануға рұқсат шамамен жарты жылға ертерек берілді, бұл пациенттердің емге қолжетімділігін жеделдету мақсатында жасалды.

Ұйқыбез аденокарциномасының ерекшеліктері

Аденокарцинома ұйқыбез қатерлі ісігінің 90-95% жағдайын құрайды. АҚШ-та жыл сайын шамамен 67 мың адамға осы диагноз қойылады. Бұл ауру барлық онкологиялық аурулардың тек 3%-ын ғана құрағанымен, өлім-жітім деңгейі өте жоғары болып қала береді. Бұған ісіктің ұзақ уақыт бойы симптомсыз дамуы, кеш сатыда анықталуы және дәстүрлі емдеу әдістерінің төмен тиімділігі себеп.

Жаңа препараттың әсер ету механизмі

Жаңа дәрінің негізінде RAS ақуызына әсер ету жатыр, ол ұзақ уақыт бойы дәрілік жолмен әсер етуге қиын нысана болып келген. Бұл ақуыз қалыпты жағдайда жасушалардың өсуі мен бөлінуін реттейді, бірақ мутацияға ұшырағанда жасушалардың бақылаусыз көбеюіне және қатерлі ісіктердің дамуына әкеледі. RAS гендеріндегі мутациялар ұйқыбез қатерлі ісігі бар науқастардың басым көпшілігінде анықталады, сондықтан осы ақуызды бөгейтін ингибитор жасау ғылым үшін маңызды жетістік болды.

Препарат және клиникалық сынақ нәтижелері

«Расонк» деп аталатын жаңа дәріні Revolution Medicines биотехнологиялық компаниясы жасап шығарды және ол күнделікті қабылдауға арналған таблетка түрінде шығарылады. Препарат метастаздық қатерлі ісігі бар, бұрын кем дегенде бір жүйелі химиотерапия курсынан өткен немесе денсаулығына байланысты оны көтере алмайтын ересек пациенттерге арналған.

500 адам қатысқан клиникалық сынақтарда жаңа препараттың тиімділігі бұрынғы емдеу әдістерімен салыстырғанда екі есе жоғары болды: «Расонк» қабылдаған пациенттердің жалпы өмір сүру ұзақтығының медианасы 13,2 айды құрады, ал стандартты химиотерапияда бұл көрсеткіш 6,7 айдан аспады. Препарат «серпінді терапия» және «жетім дәрі» (сирек әрі өмірге қауіпті ауруларды емдеуге арналған) мәртебелерін алды.

Жанама әсерлері

Зерттеулер барысында негізгі жанама әсерлер анықталды, олардың ішінде тері бөртпесі, диарея, ауыз қуысының шырышты қабығының қабынуы (стоматит), жүрек айну, іштің ауыруы, шаршау, ісіну және қан кету бар.

Жаңа препараттың пайда болуы бұрын үмітсіз деп саналған диагнозы бар пациенттер үшін емдеу мүмкіндіктерін кеңейтеді.