Frontiers in Physiology журналында жарияланған зерттеу шоколадтың иісін күш жаттығуларының алдында және кезінде иіскеу қосымша шаршау сезімінсіз орындалған қайталаулар санын арттыруы мүмкін екенін көрсетті.

Эксперимент барысы

Зерттеуге 20-25 жас аралығындағы орташа физикалық дайындықтағы 23 дені сау ер адам қатысты. Қатысушылар үш топқа бөлінді: әр топ үш түрлі иістің бірін иіскеді — 90% какао қосылған сұйық қара шоколад, 60% какао қосылған сұйық сүтті шоколад немесе су (бақылау тобы). Жаттығу алдында қатысушылар кемінде 10 сағат тамақ ішпеді. Кейін олар аяқ жазу жаттығуын орындады — бұл жаттығуда отырған адам аяқтарын түзу ұстап, қарсылықты жеңеді.

Өлшенген көрсеткіштер

Жаттығу алдында және кезінде аштық, тоқтық, тамақ жеуге деген тілек пен ниет көрсеткіштері тіркелді. Әр 30 секундтық иіс әсерінен кейін зерттеушілер аштық деңгейі мен тамақ жеуге деген қалауды да өлшеді.

Иістердің әсері нәтижелері

Қара шоколадтың иісі аштық сезімінің төмендеуімен, тамақ жеуге деген тілек пен ниеттің азаюымен, сондай-ақ сүтті шоколад пен суға қарағанда тоқтық сезімінің артуымен байланысты болды. Сүтті шоколадтың иісі қатысушыларға жағымдырақ көрінгенімен, ол тәбетке немесе аштық сезіміне айтарлықтай әсер етпеді.

Қара шоколадтың иісін иіскеу аяқ жазу жаттығуын орындау санын бақылау тобымен салыстырғанда шамамен 18-ге, ал сүтті шоколадтың иісі 9 қайталауға арттырды.

Мүмкін механизмдер

Зерттеушілер мұндай әсерлер бала кезден белгілі бір иістер мен тамақ қабылдаудың арасында қалыптасатын ассоциациялармен байланысты болуы мүмкін деп болжайды. Уақыт өте келе мұндай иістер ағзада тойыну сезімін күтуді тудырады, бұл нақты тамақ ішпей тұрып-ақ тоқтық пен энергия деңгейінің субъективті қабылдауына әсер етуі мүмкін.

Зерттеудің шектеулері

Авторлар бұл әсерлердің негізіндегі биологиялық механизмдер әлі анықталмағанын, себебі гормоналды фон немесе мидың белсенділігі өлшенбегенін атап өтті. Сонымен қатар, иістердің қарқындылығы әртүрлі болуы мүмкін, ал суды бақылау үлгісі ретінде қолдану қатысушыларға бақылау тобында екенін түсінуге мүмкіндік берді. Зерттеу ауқымы шағын болды және тек орташа физикалық дайындықтағы жас ер адамдарды қамтыды, сондықтан кеңірек қорытындылар жасау үшін әртүрлі топтардың қатысуымен қосымша зерттеулер қажет.

Болашағы

Шоколадтың әсері ерекше ме, әлде тоқтық сезімімен байланысты басқа таныс өнімдер де осындай реакция тудыруы мүмкін бе — бұл әлі белгісіз. Зерттеушілер жаттығу тиімділігін арттыратын тәбеттің психологиялық өзгерісі үшін иіс таныс әрі жағымды немесе, ең болмағанда, жағымсыздық тудырмауы керек деп болжайды.