Зерттеу: адамда магнитті-бөлшекті томографияның алғашқы көрсетілімі

---

Медициналық визуализацияның жаңа әдісі

Магнитті-бөлшекті томография (MPI) алғаш рет адамда сыналды. Бұл технология рентген сәулесін қолданбай, қолдың веналарындағы қан ағымын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік береді, бұл оны дәстүрлі тамырлық ангиографияға қауіпсіз балама етуі мүмкін.

Визуализация әдістерінің дамуы

1895 жылы рентген сәулелері ашылғаннан бері медициналық визуализация диагностикада маңызды құралға айналды. Қазіргі әдістерге компьютерлік томография (КТ), магнитті-резонанстық томография (МРТ), ультрадыбыс және позитронды-эмиссиялық томография (ПЭТ) жатады, олардың әрқайсысының өз артықшылықтары мен шектеулері бар.

КТ мен рентген иондаушы сәулеленумен байланысты, ал ангиографияда қолданылатын контрастты заттар бүйрек аурулары кезінде жағымсыз болуы мүмкін. Сондықтан қан ағымын және тамырлардың жағдайын бақылаудың қауіпсіз жолдары ізделуде.

Магнитті-бөлшекті томографияның жұмыс принципі

2005 жылы ұсынылған магнитті-бөлшекті томография МРТ-дан айырмашылығы, тіндерді тікелей көрсетпейді. Қан ағымына темір оксидінің нанобөлшектері енгізіледі, ал арнайы сканер ауыспалы магнит өрісін жасап, осы бөлшектердің жауабын тіркейді. Адам тіндері мұндай сигнал бермейтіндіктен, алынған кескіндерде фоны аз болады, бұл бөлшектердің таралуын, мысалы, қанның тамырлар арқылы қозғалысын тез әрі дәл бақылауға мүмкіндік береді.

Технологияны әзірлеу және сынау

Екі онжылдық бойы технология зертханалық жағдайда және жануарлар үлгілерінде жетілдірілді. Негізгі міндет – клиникалық қолдану үшін жеткілікті үлкен сканерлер мен қауіпсіз магнит өрісі параметрлерін жасау болды.

Вюрцбург университетінің зерттеушілер тобы ангиографиялық операциялық бөлмеде тікелей орналастыруға болатын интервенциялық MPI-сканер әзірледі. Тарихта алғаш рет адамға клиникалық мақұлданған темір нанобөлшектері негізіндегі препарат физиологиялық ерітіндіде енгізілді. MPI-сканер арқылы бөлшектердің қол веналары арқылы таралуы бақыланды. Салыстыру үшін рентгендік ангиография да жүргізілді.

Нәтижелер мен болашағы

Жаңа әдісті қолдану арқылы рентгендік процедурадағыдай ірі веналар, соның ішінде үстірт және терең тамырлар, тармақтар, веналық клапандар мен қан ағымының бағыты көрінді. Жүйе нақты уақыт режимінде, секундына шамамен екі кадр жиілігімен жұмыс істеді. Сондай-ақ магнитті контрасттың тамырлардан біртіндеп шығуын бақылау мүмкін болды, бұл қан айналымының динамикасын зерттеуге жол ашады.

Процедура барысында ешқандай жанама әсерлер байқалмады, ал магнит өрісі параметрлері мен энергия жұтылу деңгейі медициналық шектеулерден әлдеқайда төмен болды.

Шектеулері және әрі қарай даму

Қазіргі уақытта технология даму сатысының басында тұр: жасалған сканердің көру аймағы салыстырмалы түрде шағын және кеңістіктік айқындығы шектеулі. Аппаратты әрі қарай жетілдіру бұл мәселелерді шешеді деп күтілуде.

Медициналық маңызы

Магнитті-бөлшекті томография тамырлық медицинада, әсіресе эндоваскулярлық хирургияда жаңа құралға айналуы мүмкін. Егер технология сәтті дамыса, ол медициналық визуализацияның қолданыстағы әдістерін толықтырып, қан ағымын, жасушалық процестерді және тамырлардың жұмысын нақты уақыт режимінде бақылаудың жаңа мүмкіндіктерін ашады.