Массачусетс технологиялық институтының инженерлері бауыр жасушаларын қорғаныш гель бөлшектерімен бірге енгізудің жаңа әдісін ойлап тапты. Бұл тәсіл «спутник бауырларын» қалыптастыруға мүмкіндік береді. Болашақта бұл технология ағза трансплантациясына деген қажеттілікті азайтуы мүмкін.

Донорлық ағзалардың жетіспеушілік мәселесі

Созылмалы бауыр жеткіліксіздігі бар науқастар үшін донорлық ағзаны трансплантациялау көбіне жалғыз емдеу жолы болып табылады. Алайда донорлардың аздығы мен операцияға байланысты тәуекелдер салдарынан көптеген науқастар өмір сүруге мүмкіндік беретін баламасыз қалады. Денсаулығы жақсы бауыр жасушаларын енгізу аз инвазивті әдіс саналады, бірақ мұндай жасушалар көбіне тиісті құрылым болмағандықтан ағзада орнықпайды.

Жаңа инъекциялық әдіс

Бұл мәселені шешу үшін инъекциялық жүйе жасалды, ол арқылы мини-ағзаларды тікелей ағза ішінде өсіруге болады. Әдіс адамның бауыр жасушаларын микроскопиялық су гелі шарларымен араластыруға негізделген. Алынған қоспаны кәдімгі шприцпен оңай енгізуге болады, ал тінге түскен соң ол тез тұрақты құрылымға айналады.

Дәстүрлі ультрадыбыстық жабдықтың көмегімен дәрігерлер бұл қоспаны, мысалы, іштің май тініне дәл енгізе алады, зақымдалған бауырға тимей-ақ. Инъекциядан кейін гель шарлары жаңа жасушалар кластеріне қан тамырларының өсуіне қолайлы орта жасап, оларды оттегі және қоректік заттармен қамтамасыз етеді.

Зертханалық сынақ нәтижелері

Тышқандарға жүргізілген тәжірибелерде «спутник бауырлары» екі ай бойы қажетті ақуыздар мен ферменттерді өндіре отырып, қалыпты жұмыс істеген. Қазіргі кезеңде бұл технология жаңа жасушалардың ағза тарапынан қабылданбауын болдырмау үшін арнайы препараттарды қолдануды талап етеді. Дегенмен, шприц арқылы жасалатын бұл процедура донорлық ағзаны күтіп жүрген науқастарға маңызды қолдау бола алады және терминалды ағза жеткіліксіздігін емдеудің жаңа тәсіліне жол ашуы мүмкін.