Питондар бір уақытта көп мөлшерде тамақ жей алады және бұл олардың денсаулығына зиян келтірмейді, ал кейін бірнеше ай бойы тамақсыз өмір сүре алады. Жаңа зерттеу барысында питондардың қанынан ұзақ ашығуға көмектесетін метаболит анықталды. Бұл затты семіздікке шалдыққан тышқандарға енгізгенде, олардың тәбеті төмендеп, дене салмағы азайды, әрі ешқандай жағымсыз жанама әсерлер байқалмады.

Питондардың қоректену ерекшеліктері

Питондар – қоректену мен ашығудың ерекше үлгісін көрсететін жануарлар. Бұл жыландар өте үлкен көлемге дейін өсіп, өз салмағына тең келетін олжаны жұта алады және айлар, тіпті жылдар бойы тамақсыз жүре алады, сонымен қатар жүрек пен бұлшықет массасын сақтайды.

Ірі олжаны жегеннен кейін питонның көптеген мүшелерінің көлемі 50%-дан аса ұлғаяды, ал зат алмасу жылдамдығы 4000 есеге дейін артады. Ас қорыту аяқталған соң барлық процестер бастапқы деңгейге оралып, келесі тамақтануға дейін тұрақты күйде қалады.

Метаболиттерді зерттеу

АҚШ университеттерінің ғалымдар тобы корольдік және бирмандық питондардың қан үлгілерін зерттеді, оларды әр 28 күн сайын тамақтандырған. Талдаулар тамақтан кейін бірден жүргізілді. Нәтижесінде, тамақтан соң концентрациясы айтарлықтай артатын 208 метаболит анықталды. Әсіресе пара-тирамин-O-сульфат (pTOS) ерекше көзге түсті, оның деңгейі мың есе өсті.

Кейінгі тәжірибелер pTOS питонның ішек бактериялары арқылы ақуызды тағаммен бірге түсетін тирозин аминқышқылын өңдеу кезінде түзілетінін көрсетті.

pTOS-тың ағзаға әсері

Питондарға pTOS енгізу гипоталамустың вентромедиальді ядросындағы нейрондардың белсенділігін күрт арттырды – бұл ми аймағы энергетикалық балансты және тоқтық сезімін реттейді. Ұқсас әсер семіздікке шалдыққан зертханалық тышқандарда да байқалды: оларға жоғары дозада pTOS енгізгенде, тәбеті төмендеп, дене салмағы азайды, бұлшықет массасы, әлсіздік немесе ас қорыту проблемалары байқалмады.

Қолдану перспективалары

Зерттеу нәтижесінде pTOS питондардың метаболикалық ерекшеліктерінде маңызды рөл атқаратыны, ішек пен ми арасындағы сигналдарды жеткізіп, ұзақ ашығу кезінде энергетикалық балансты сақтауға көмектесетіні анықталды. Тышқандарда pTOS түзілмейді, бірақ адамда тамақтан кейін оның деңгейі қанда 2–5 есе артады. Алдағы уақытта ғалымдар pTOS-тың адам ағзасындағы әсер ету механизмін зерттеп, оны семіздікті емдеуде қолдану мүмкіндігін қарастырмақ.

Сонымен қатар, зерттеу тобы питондарда тамақтан кейін деңгейі 500–800%-ға артатын басқа метаболиттердің де қызметін анықтауды жоспарлап отыр.