GLP-1 препараттары, мысалы Ozempic, 2-типті қант диабетімен ауыратын науқастарды емдеудің тәсілдерін айтарлықтай өзгертті. Бұл дәрілер қандағы глюкоза деңгейін төмендетуге және салмақ жоғалтуға көмектеседі. Алайда, олардың тиімділігі әр адамның жеке ерекшеліктеріне байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Жапонияда жүргізілген соңғы зерттеу тамақтану әдеттері мен артық тамақтану себептері ұзақ мерзімді ем нәтижелеріне елеулі әсер етуі мүмкін екенін көрсетті.

Зерттеу барысы

Зерттеуге Жапонияның Гифу префектурасынан 2-типті қант диабеті бар 92 адам қатысты. Олар GLP-1 рецепторлары агонисттерімен емдеуді жаңадан бастаған болатын. Қатысушыларды 12 ай бойы бақылап, дене салмағы, дене құрамы, тамақтану әдеттері, глюкоза деңгейі, холестерин және басқа да денсаулық көрсеткіштері бастапқыда, үш айдан кейін және бір жылдан соң тіркелді. Сондай-ақ, қатысушылар тамақтану мінез-құлқы туралы сауалнамалар толтырды.

Тамақтану мінез-құлқының түрлері

Зерттеу салмақ қосумен байланысты үш негізгі тамақтану мінез-құлқына назар аударды:

• Эмоциялық артық тамақтану — бұл адам тамақты физикалық аштықтан емес, жағымсыз эмоцияларды басу үшін жейді.
• Сыртқы әсерден артық тамақтану — адам тамақты аштықтан емес, тағамның тартымды көрінісі немесе иісі әсерінен жейді.
• Саналы шектеулі тамақтану — салмақты азайту мақсатында тамақ қабылдауды әдейі шектеу. Бұл тәсіл қалыпты жағдайда пайдалы болуы мүмкін, бірақ шамадан тыс шектеулер кейде зиянды әдеттерге әкеледі.

Негізгі нәтижелер

Жалпы алғанда, зерттеу қатысушыларының дене салмағы, май пайызы және холестерин деңгейі төмендеді, ал бұлшықет массасы тұрақты қалды. Қандағы қант деңгейі де жақсарды, бірақ бұл өзгерістер статистикалық тұрғыдан маңызды болмады.

Зерттеуде әртүрлі тамақтану үлгілерінің ем нәтижелеріне әсеріне ерекше назар аударылды. Үш айлық емнен кейін қатысушылар эмоциялық және сыртқы әсерден артық тамақтануды азайтты, ал саналы шектеулі тамақтану жиі байқалды. Алайда, бір жыл соңында эмоциялық және шектеулі тамақтану көрсеткіштері бастапқы деңгейге қайта оралды. Сыртқы әсерден артық тамақтану бір жыл бойы азая берді, және дәл осы мінез-құлықтың бастапқыда айқын байқалған қатысушылары салмақ жоғалту мен глюкозаны бақылауда ең жақсы нәтижелерге қол жеткізді.

Тамақтану мінез-құлқының ем тиімділігіне әсері

Зерттеу нәтижелері GLP-1 рецепторлары агонисттері сыртқы стимулдардың әсерінен артық тамақтануға бейім адамдар үшін ең тиімді екенін көрсетті. Ал эмоция немесе стресс әсерінен артық тамақтанатын науқастарда емнің тиімділігі төмен болды. Мұндай жағдайларда қосымша мінез-құлықтық немесе психологиялық қолдау қажет болуы мүмкін.

Зерттеудің шектеулері мен болашағы

Зерттеу бақылау сипатында болды және ішінара өзін-өзі бағалау нәтижелеріне негізделді, сондықтан тамақтану мінез-құлқы мен ем нәтижелері арасындағы себеп-салдарлық байланысты нақты айтуға болмайды. Сонымен қатар, қатысушылар қант диабетін бақылауды жақсартуға ерекше ынталы болуы мүмкін, бұл салмақ жоғалтуға әсер етуі ықтимал.

Сыртқы әсерден артық тамақтану мен GLP-1 терапиясына жауап арасындағы ықтимал байланыс анықталғанымен, бұл қорытындылар алдын ала болып табылады. Бұл нәтижелерді растау үшін қосымша ірі және рандомизацияланған зерттеулер қажет. Егер бұл байланыс расталса, қарапайым мінез-құлықтық бағалау 2-типті қант диабеті бар науқастарды емдеу стратегияларын оңтайландыруда пайдалы құралға айналуы мүмкін.