Тышқандарға жүргізілген тәжірибелік зерттеулер тамақтану тек қана тойынуға емес, сонымен қатар есте сақтау қабілетіне де әсер ететінін көрсетті. Калориясы жоғары тағам кезбе жүйкені белсендіретін, бұл гиппокампта ацетилхолиннің бөлінуіне әкеліп, қоректену орны туралы естеліктерді бекітетін. Алайда, ерте жастан фастфудпен қоректенген жануарларда бұл тізбек бұзылып, кеңістіктік жадының нашарлауына себеп болды.

Ішек пен ми арасындағы байланыс тәбетті реттейді, ал соңғы зерттеулер бұл байланысты қамтамасыз ететін кезбе жүйке жоғары когнитивті функцияларға да әсер ететінін көрсетті. Осы уақытқа дейін қанығу сигналының гиппокампқа қалай берілетіні және оның жадымен қалай байланысты екені түсініксіз еді.

Эксперимент барысында тышқандардың дорсальды гиппокампына оптикалық талшықтар имплантацияланып, ацетилхолин бөлінген кезде флуоресцентті жарық тіркелді. Сигналдың берілуін тексеру үшін бір топ жануардың кезбе жүйкесі кесілді, екінші топта мидың медиальды перде нейрондары жойылды, олар ацетилхолин синтезіне жауап береді. Үшінші топ 26-шы күннен бастап бір ай бойы фастфудпен қоректендіріліп, кейін стандартты рационға ауыстырылды.

Кеңістіктік жады 18 бірдей тесігі бар үстел арқылы бағаланды, олардың біреуінің астына тәтті тағам жасырылды. Бағдарлану үшін контрастты геометриялық фигуралар мен плюшті бірмүйіз пайдаланылды.

Нәтижелер көрсеткендей, калориясы жоғары тағамды қабылдау тышқандарда гиппокампта ацетилхолин деңгейінің күрт өсуіне әкелді, бірақ бұл тек сахароза ерітіндісі немесе жүгері майы сияқты жоғары калориялы өнімдерде байқалды. Жасанды тәттілендіргіші бар суды ішкенде мұндай реакция болмады.

Финалдық тест кезінде лабиринттен тағам алынып тасталды. Денсаулығы жақсы жануарларда визуалды белгілерге сүйене отырып, дұрыс тесікті есіне түсіргенде ацетилхолиннің күрт бөлінуі байқалды. Ал сигнал беруі бұзылған немесе нейрондары зақымданған тышқандар тапсырманы орындай алмады және ацетилхолин деңгейінің жоғарылауы тіркелмеді. Асқазаннан сигнал болмағандықтан, олар қажетті орынды есіне түсіре алмай, тесіктерді кездейсоқ тексерді.

Фастфудпен қоректену мида хирургиялық араласуға ұқсас әсер көрсетті. Чипспен өскен тышқандарда да гиппокамп тамақтан кейін ацетилхолин бөлмеді және олардың жады тіпті салауатты рационға оралғаннан кейін де қалпына келмеді.

Зерттеу нәтижесі тамақтану процесі тек аштық пен тойынуды реттеп қана қоймай, когнитивті функцияларға да әсер ететінін көрсетті. «Ішек-ми» осі кезбе жүйке, медиальды перде және гиппокамп арқылы кеңістікті есте сақтауды бақылайды, ал дұрыс емес тамақтану бұл жүйені бұзып, жадының нашарлауына әкеледі.