Теңізге көшу таза ауа, көбірек қозғалу, жүзу және стрессті азайту арқылы денсаулықты жақсартады деп есептеледі. Алайда соңғы зерттеу теңіз жағалауындағы аудандар тұрғындарында кейбір созылмалы аурулардың даму қаупі төмендемейтінін көрсетті. Сонымен қатар, кейбір жағдайларда теңіз жағасында тұратын адамдарда денсаулық көрсеткіштері төмен болатынының себептері анықталды.

Теңіз жағасындағы өмірге қатысты әртүрлі көзқарастар

Соңғы жылдары теңіз жағасында тұрудың денсаулыққа әсері туралы қарама-қайшы пікірлер қалыптасты. Кейбір зерттеулер жағалауға жақындықты жақсы психикалық жағдаймен және жалпы өзін-өзі сезінумен байланыстырса, басқалары, мысалы, Англияда, жағалау тұрғындары арасында созылмалы аурулардың жиі кездесетінін атап өтті. Бұл құбылыстың теңіз жағасында тұрудың өзімен немесе осы аймақтар халқының ерекшеліктерімен байланысты екені әлі де ашық сұрақ болып қалды.

Зерттеу барысы

Жағдайды талдау үшін британдық ғылыми мекемелердің мамандары National Child Development Study және British Cohort Study атты екі ірі ұлттық жобаның деректерін зерттеді. Зерттеуге туғаннан бастап орта жасқа дейін бақыланған шамамен 28 мың адамның мәліметтері енгізілді.

Денсаулық жағдайын бағалау үшін мультиморбидтілік көрсеткіші – дәрігер қойған екі немесе одан да көп созылмалы аурулардың болуы қолданылды. Бұл көрсеткішке астма, диабет, гипертония, жүрек аурулары, онкологиялық аурулар, депрессия және басқа да жағдайлар кірді. Зерттеу нәтижелері BMJ Public Health журналында жарияланды.

Негізгі қорытындылар

Алдымен зерттеушілер жасөспірім кезінде жағалауда тұрудың бірнеше онжылдықтан кейін мультиморбидтілік қаупіне әсерін тексерді. Байланыс анықталмады: жағалау елді мекендерінде өскен адамдар орта жаста бірнеше созылмалы ауруларға ішкі аймақ тұрғындарымен салыстырғанда жиі де, сирек те ұшырамаған.

Ересек жастағы тұрғылықты жерді талдау 1958 жылы туған қатысушылар арасында 42 жасында жағалауда тұру мультиморбидтілік қаупін шамамен 22% арттыратынын көрсетті. Алайда, тұрғылықты ауданның әлеуметтік-экономикалық деңгейін ескергеннен кейін бұл байланыс статистикалық тұрғыдан маңызды болмады. 1970 жылғы когортта мұндай тәуелділік мүлде анықталмады.

Миграция мен әлеуметтік-экономикалық факторлардың әсері

Қосымша талдау жағалаудан ішкі аймақтарға көшкен адамдар мультиморбидтілікке сирек ұшырайтынын, ал керісінше теңізге көшкендерде бұл көрсеткіш жоғары екенін көрсетті. 1958 жылғы когортта жағалаудан кеткендер арасында бірнеше созылмалы аурулардың таралуы 25% болса, жағалауға көшкендерде шамамен 35% болды. Жас когортта да айырмашылық сақталды, бірақ айтарлықтай емес.

Миграция аудандардың әл-ауқат деңгейімен тығыз байланысты болды. Жағалауда қалғандар немесе сонда көшкендер көбіне әлеуметтік-экономикалық жағдайы төмен аудандарда тұрса, жағалаудан кеткендер көбіне әл-ауқаты жоғары жерлерге қоныстанған.

Қорытынды

Әлеуметтік-экономикалық қолайсыздық пен таңдамалы көші-қон жағалау қауымдастықтарында созылмалы аурулары бар адамдардың шоғырлануына әкеледі. Осылайша, жағалау тұрғындарының денсаулық көрсеткіштерінің төмен болуы теңіз ортасының әсерінен емес, халық құрамының ерекшеліктері мен уақыт өте өзгеруіне байланысты түсіндіріледі.

Зерттеу теңіз жағасында өмір сүру мен денсаулық жағдайы арасындағы себеп-салдарлық байланысты дәлелдемесе де, ұзақ мерзімді бақылау мен екі тәуелсіз когорттың деректерін талдау арқылы осы тақырыптағы ең ауқымды зерттеулердің бірі болды. Мамандар созылмалы аурулардың жағалау аймақтарында таралуын азайту үшін теңіз жағасында тұру фактісіне емес, осы аймақтардың әлеуметтік-экономикалық мәселелеріне назар аудару қажет екенін атап өтеді. Депривациямен және оның салдарымен күресу мұндай қауымдастықтарда халық денсаулығын жақсартуға ықпал етуі мүмкін.