Қант диабетімен ауыратын науқастар тек көптеген асқынулармен ғана емес, сонымен қатар қандағы қант деңгейін үнемі бақылап отыру қажеттілігімен де бетпе-бет келеді. Әдетте бұл үшін саусақты жиі тесу арқылы қан алу немесе бірнеше апта сайын ауыстыруды қажет ететін арнайы сенсорларды қолдану керек. Инъекциядан қорқатын адамдар үшін мұндай тәсіл ерекше қолайсыздық тудыруы мүмкін.

Ине қолданбай қантты өлшеудің жаңа әдісі

Массачусетс технологиялық институтының (MIT) зерттеушілері қандағы глюкоза деңгейін жақын инфрақызыл жарық арқылы анықтауға мүмкіндік беретін ыңғайлы технология ұсынды. Бұл жарық тері тіндерін сканерлеп, қанттың концентрациясын дәл анықтайды, инені қолдану қажеттілігін толықтай жояды.

Жаңа инвазивті емес жүйе Раман микроскопиясына негізделген. Қазір қантты өлшеу үшін қолды аяқ киім қорабындай құрылғыға қойып, сканер талдау жүргізгенше 30 секунд күту жеткілікті. Лазер сәулесі дене тіндеріне бағытталады, ал шашыраған жарықтың ерекше үлгісі талданады — бұл әртүрлі материалдардың жарықты әртүрлі шағылыстыруына ұқсайды. Лазер тіндердегі немесе сұйықтықтағы молекулалармен әрекеттескенде, олар дірілдеп, жарықты сәл өзгеше толқын ұзындығында қайтарады. Осылайша, қандай молекулалардың бар екенін анықтауға болады.

Жаңа технологияның артықшылықтары мен дәлдігі

2020 жылы жарияланған теріден Раман сигналдарын өлшеу бойынша алдыңғы зерттеулерге сүйене отырып, MIT командасы жақын инфрақызыл жарықты теріге белгілі бір бұрышпен бағыттау арқылы әдеттегі мыңдаған шуды жолақтардың орнына Раман спектрінің тек үш жолағын өлшеуге болатынын анықтады. Бұл тәсіл қандағы глюкоза деңгейін жылдам әрі дәл анықтауға мүмкіндік береді.

Бұл құрылғыны қолданған клиникалық зерттеуде сау еріктінің қандағы глюкоза деңгейі төрт сағат бойы әр бес минут сайын өлшенді. Нәтижесінде сканердің дәлдігі қатысушы киген екі коммерциялық глюкометрден кем түспейтіні анықталды.

«Толық спектрді жинаудан бас тартып, онда артық ақпарат көп болғандықтан, біз шамамен мың жолақтың ішінен үш жолақты ғана таңдадық», — деп түсіндірді зерттеуді басқарған оптикалық инженер Арианна Бреши. — «Бұл жаңа тәсіл арқылы біз Раман құрылғыларында әдетте қолданылатын компоненттерді өзгертіп, орын, уақыт және қаражат үнемдей аламыз».

Дамудың болашағы және миниатюризация

Қазіргі құрылғы үстелге орналастырылса да, команда қазірдің өзінде ұялы телефон көлеміндей портативті прототип жасап жатыр. Ол клиникалық жағдайда сынақтан өтуде, ал болашақта диабеті бар адамдардың қатысуымен ауқымды зерттеулер жүргізу жоспарлануда. Зерттеушілер болашақта сканерлеу технологиясын білезікке тағуға болатын гаджет көлеміне дейін кішірейтуді көздейді.

Альтернативті әзірлемелер және нарықтың болашағы

Бұл қантты бақылауда инеден бас тартуға бағытталған алғашқы талпыныс емес. Өткен жылы салмағы небәрі 15 грамм болатын кеудеге тағылатын инвазивті емес ЭКГ-датчик ұсынылған еді, ол ЭКГ деректері бойынша глюкоза деңгейін болжайды. Бұл құрылғы шамамен бір жылдан кейін сатылымға шығуы мүмкін деп күтілуде. Мұндай және басқа да инновациялық шешімдер жақын арада нарыққа шығып, қант деңгейін бақылауды пациенттер үшін әлдеқайда жеңіл әрі күйзеліссіз етеді деп сенеміз.