Антидепрессанттардың дозасын біртіндеп азайту және психотерапия курсын бірге жүргізу пациенттерге депрессияның қайталануынан сақтануға көмектеседі. Бұл қорытындыға ғалымдар 17 мыңнан астам адамның қатысуымен өткен 76 клиникалық зерттеудің нәтижелерін талдап келді.

Депрессия мәселесінің ауқымы

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, депрессия — әлемдегі ең кең таралған әрі ауыр психикалық денсаулық мәселелерінің бірі, одан жер шарындағы ересек халықтың 5%-дан астамы зардап шегеді. Бұл аурумен күресу үшін нейромедиаторлардың — жүйке жасушалары арасындағы сигналдарды жеткізетін химиялық заттардың — тепе-теңдігін қалпына келтіретін антидепрессанттар қолданылады. Мұндай дәрілер пациенттердің эмоционалды жағдайын тұрақтандырғанымен, дәрі-дәрмекпен емдеуді қашан және қалай қауіпсіз аяқтауға болатыны әлі де ашық сұрақ болып отыр.

Антидепрессанттарды тоқтатудағы қауіптер

Антидепрессанттарды дұрыс тоқтатпау тоқтату синдромына әкелуі мүмкін, ол мазасыздық, ұйқысыздық және көңіл-күйдің құбылуымен көрінеді. Бүгінге дейін терапияны біртіндеп тоқтату бойынша бірыңғай клиникалық ұсынымдар жоқ.

Жаңа зерттеу: дәрі қабылдауды қалай қауіпсіз тоқтатуға болады

Депрессия кезінде дәрі-дәрмекпен қолдаудан бас тартудың ең қауіпсіз әрі тиімді жолын анықтау үшін Италиядағы Верона университетінен Дебора Закколетти жетекшілік еткен халықаралық зерттеушілер тобы соңғы он жылда жүргізілген 76 рандомизацияланған бақылаулы зерттеуге жүйелі шолу және мета-талдау жасады.

Талдауға депрессия немесе мазасыздық бұзылыстары ремиссиясында болған, антидепрессант қабылдаған ересек пациенттер енгізілді. Қатысушылардың орташа жасы 45 жас, олардың 68%-ы әйелдер болды. Зерттеулердің басым бөлігінде (79%) депрессия, сирек жағдайда мазасыздық бұзылыстары қарастырылды.

Тоқтату стратегияларын салыстыру

Зерттеушілер дәрі қабылдауды тоқтатудың бірнеше стратегиясын салыстырды: күрт тоқтату, жылдам дозаны азайту (төрт аптаға дейін), баяу азайту (төрт аптадан артық), ішінара азайту (минималды тиімді дозаның 50%-ына дейін) және терапияны өзгеріссіз жалғастыру. Пациенттерді бақылау орта есеппен 46 аптаға созылды.

Нәтижелер көрсеткендей, антидепрессанттарды күрт тоқтатқаннан кейін депрессия мен мазасыздық белгілері жиі қайталанған. Дайындықсыз дәрі қабылдауды тоқтатқан пациенттерде қайталану қаупі дозаны біртіндеп азайтқандарға қарағанда екі есе жоғары болды. Ал дозаны баяу азайту және психотерапияны қатар жүргізу қайталану қаупін күрт тоқтатумен салыстырғанда 40–60% төмендетті. Антидепрессанттарды әдеттегі дозада жалғастыру да маман бақылауымен дәріні біртіндеп тоқтатумен тиімділігі жағынан ұқсас болды. Бұл дұрыс стратегияны таңдағанда көптеген пациенттер аурудың қайталану қаупінсіз дәріден бас тарта алатынын көрсетеді.

Зерттеу нәтижелерінің маңызы және болашақ ұсыныстар

Зерттеу авторлары антидепрессанттар орта және ауыр депрессияны емдеуде маңызды рөл атқаратынын, бірақ оларды шексіз қолдану оңтайлы шешім емес екенін атап өтті. Негізгі мәселе — нақты клиникалық ұсынымдардың болмауы және дәрі тоқтату кезінде психологиялық қолдаудың жеткіліксіздігі.

Алынған деректер депрессия мен мазасыздық бұзылыстары ремиссиясында психотроптық препараттарды біртіндеп және бақылаумен тоқтату бойынша халықаралық ұсынымдар әзірлеуге негіз бола алады.