Жасанды интеллект (ЖИ) белгілі бір қиындықтарға тап болғанымен, мысалы, когнитивті қабілеттерге теріс әсер етуі мүмкін деген алаңдаушылықтар бар, оның медицинадағы диагностикадағы тиімділігі күмән тудырмайды. Қазіргі заманғы ЖИ технологиялары ағзаның жағдайын талдауда және түрлі аурулардың қаупін болжауда өз пайдасын дәлелдеді. ЖИ-дің сәтті қолданылуына мысал ретінде кеуде қуысының рентген суреттерін талдау, көз ауруларын анықтау, жүрек айналасындағы майды анықтау үшін МРТ интерпретациясы және тіпті тілге қарап астма немесе анемияны анықтау жатады. Digital Health журналында жарияланған жаңа зерттеуге сәйкес, ЖИ кәдімгі стетоскоптың жұмыс дәлдігін айтарлықтай арттыра алады.

Зерттеу қалай өтті

Зерттеуге АҚШ-тың әртүрлі мекемелерінен келген ғалымдар қатысты. Олар ЖИ-ді стетоскопқа біріктіріп, оның диагностикалық құндылығын арттыра алатынын бағалады. Технологияны сынау үшін 50 жастан асқан, жүрек-қан тамырлары ауруларының қауіп факторлары бар (гипертония, диабет, дене салмағының индексі 30-дан жоғары немесе жүрек оқиғаларын өткерген) 357 пациенттен тұратын топ жиналды.

Алдымен әр қатысушыға емдеуші дәрігер кәдімгі стетоскоппен стандартты кардиологиялық тексеру жүргізді. Кейін сандық «ақылды» стетоскоп қолданылып, жүрек дыбыстары жазылып, ЖИ жүйесі арқылы талданды.

Жүрек ауруларының бар-жоғын растау үшін барлық пациенттерге қосымша эхокардиография жасалды.

ЖИ-стетоскоптың нәтижелері мен артықшылықтары

Стетоскоппен тексеру нәтижелері мен эхокардиография деректерін салыстырғанда, зерттеушілер ЖИ-мен жабдықталған стетоскоп жүрек қақпақшаларының орташа және ауыр ауруларын 92,3% сезімталдықпен анықтағанын байқады. Ал кәдімгі стетоскоптың сезімталдығы небәрі 46,2% болды.

Жүрек қақпақшаларының аурулары кезінде бір немесе бірнеше қақпақша дұрыс жұмыс істемей, жүрекке артық жүктеме түседі. Бұл уақыт өте келе кеуде ауыруына, шаршауға, ентігуге, ал ауыр жағдайларда жүрек жеткіліксіздігіне, аритмияға және тіпті өлімге әкелуі мүмкін.

Зерттеудің аға авторы, стетоскопты жасаған Eko Health компаниясының өкілі Розали МакДонаф былай дейді:
«Өкінішке қарай, жүрек қақпақшаларының аурулары қарт адамдар арасында өте кең таралған, бірақ жиі айқын белгілер пайда болғанға дейін байқалмай қалады. Бұл пациенттер асқынулар мен денсаулықтың нашарлауына тап болуы мүмкін дегенді білдіреді, ал ерте диагностика кезінде бұларды болдырмауға болар еді. Біз ЖИ-мен жабдықталған стетоскоптың нақты клиникалық жағдайда дәстүрлі стетоскопқа қарағанда орташа және ауыр қақпақшалық ауруларды әлдеқайда жақсы анықтайтынын көрсеттік».

Шектеулер мен қосымша байқаулар

Зерттеу тек естілетін дыбыстармен жүретін жүрек қақпақшаларының ауруларын ғана бағалағанын атап өту маңызды. Көп жағдайда патология мүлде дыбыссыз өтуі мүмкін, сондықтан кез келген стетоскоп түрі көмектеспейді — мұндайда неғұрлым егжей-тегжейлі зерттеу әдістері қажет.

Соған қарамастан, зерттеушілер күтпеген оң әсерді байқады: пациенттер ЖИ көмегімен тексеру кезінде өз жүректерінің жазбаларын тыңдай алды.
«Біз байқаған тағы бір артықшылық — ЖИ-мен сандық стетоскоп арқылы тексерілген пациенттер қабылдау кезінде белсендірек болды. Бұл олардың дәрігердің неге назар аударып жатқанын көріп, ести алуымен байланысты деп ойлаймыз, бұл сенім мен әрі қарайғы емделуге ынтаны арттыруы мүмкін», — дейді МакДонаф.

Болашағы мен әрі қарайғы зерттеулер

Зерттеу авторлары ЖИ-стетоскоп жүрек қақпақшаларының ауруларын жақсы анықтағанымен, жалған оң нәтижелер санының аздап артқанын атап өтті. Олардың пікірінше, бұл кемшілік анықтау тиімділігінің өсуімен өтеледі. Команда технологияны кеңірек популяцияда және әртүрлі клиникалық жағдайларда тексеру үшін қосымша зерттеулер қажет екенін баса айтады.