Екі жылдық клиникалық зерттеудің нәтижелері омега-3 май қышқылдары бар қоспалардың деменция мен Альцгеймер ауруының алдын алудағы тиімділігіне күмән келтірді. Балық майы капсулаларын қабылдау зерттеуге қатысушылардың ми денсаулығына оң әсерін тигізбеді.

Омега-3 май қышқылдары ағза денсаулығы үшін, әсіресе орталық жүйке жүйесі үшін маңызды деп есептеледі. Омега-3-тің бір түрі — докозагексаен қышқылы — мидың жұмысында негізгі рөл атқарады, ол нейрондық мембраналардың құрылымдық бөлігі болып табылады, синаптикалық байланыстарды қолдап, қабыну деңгейін төмендетеді. Омега-3 адам ағзасында синтезделмейді, олар тағам арқылы, негізінен майлы теңіз балықтарынан алынады. Балық майы бар биологиялық белсенді қоспалар кеңінен таралған, себебі олардың миға пайдалы әсері бар және патологиялық өзгерістерден, соның ішінде деменция мен Альцгеймер ауруынан қорғай алады деп саналады.

Алайда АҚШ-та жүргізілген жаңа зерттеу балық майы қоспаларын қабылдаудың бұл аурулардың алдын алудағы тиімділігін растамады. Екі жылға созылған, плацебо-бақыланатын, қос соқыр зерттеуде омега-3 май қышқылдарының миға жақсы сіңгеніне қарамастан, олар Альцгеймер ауруының даму қаупі жоғары егде жастағы адамдардың ми денсаулығына әсер етпегені анықталды. Қоспалардың жоғары дозалары есте сақтау, когнитивтік функциялар мен Альцгеймер ауруымен байланысты ми жасушаларының өлуін баяулатпады.

Зерттеуге 55 пен 80 жас аралығындағы, теңіз балығын сирек тұтынатын 365 ер мен әйел қатысты. Қатысушылардың шамамен жартысы (47%) Альцгеймер ауруының даму қаупін арттыратын негізгі генетикалық факторлардың бірі болып саналатын APOE4 генінің тасымалдаушылары болды. Бұл гені бар адамдарда докозагексаен қышқылы нашар сіңіріледі, сондықтан оның қандағы және жұлын сұйықтығындағы деңгейі әдетте төмен болады.

Қатысушылар кездейсоқ екі топқа бөлінді: бір топ күн сайын балық майы қоспасын (2000 мг докозагексаен қышқылы) қабылдады, екінші топ — плацебо. Қатысушылар да, зерттеушілер де кімнің қоспа, кімнің плацебо қабылдап жатқанын білмеді. Зерттеу басталғаннан кейін алты ай өткен соң жұлын сұйықтығындағы докозагексаен қышқылының деңгейі орта есеппен 17%-ға артқаны анықталды. Дегенмен, когнитивтік көрсеткіштер жақсарған жоқ.

Есте сақтау мен ойлау қабілеті зерттеу басында және екі жылдан кейін бағаланды. Балық майы қоспасын қабылдағандардың когнитивтік тест нәтижелері плацебо тобынан айырмашылық көрсетпеді. Нейровизуализация да гиппокамп көлемінің кемуін баяулатуды анықтамады — бұл ми аймағы есте сақтау үшін аса маңызды және көбіне мидың қартаюы мен Альцгеймер ауруының қаупінің маркері ретінде қолданылады.

Зерттеушілер мұндай нәтижелер омега-3 май қышқылдарының қоспа түрінде емес, тағам арқылы түскенде миға сіңуі мен пайдаланылу ерекшеліктеріне байланысты болуы мүмкін деп болжайды.